9 foto’s van de eerste grote Ajax-invasie die u nog niet eerder zag

Woord: Ruud Verstraten
Gepost: 08-03-2019
Het was de week van Ajax, kunnen we wel zeggen. De week van Real Madrid-Ajax natuurlijk, maar ook de week waarin het exact vijftig jaar geleden was dat Ajax in Parijs de veelbesproken beslissingswedstrijd tegen Benfica speelde, achteraf gezien de Europese doorbraak van de Amsterdammers. Fotograaf Johan van Gurp, destijds 20 jaar, vond een aantal niet eerder afgedrukte negatieven en neemt ons nog één keer mee terug naar 5 maart 1969, de dag dat zeker 30.000 Ajax-supporters Parijs overspoelden.

Beeld: Johan van Gurp

Het was een voor Nederlandse begrippen ongekende exodus van voetbalsupporters, toen Ajax in Parijs de halve finale van de Europacup 1 moest zien te bereiken. De twee wedstrijden tegen Benfica waren allebei in 1-3 geëindigd en daarom moest een alles-of-nietsduel op neutraal terrein de beslissing brengen. Dat werd dus Parijs, een stad waar veel Portugezen woonden en die goed was te bereizen voor de Nederlandse supporters.

De toen 20-jarige Johan van Gurp had eigenlijk niet zoveel met Ajax; als Bredanaar was NAC zijn club. Toch hapte hij toe, toen hij in de krant een advertentie zag. “Voor 35 gulden kon je op het station van Breda instappen in een supportersbus en werd je zo naar het stadion in Parijs gereden, een kaartje voor de wedstrijd zat erbij inbegrepen. Ik wist al vanaf m’n 14de dat ik fotograaf wilde worden, maar niet via de Fotovakschool – daar leerde je alleen maar de theorie. Daarom ging ik zelf op pad, schoot ik waar ik maar kon om ervaring op te doen en een portfolio op te bouwen. Het EK schaatsen, de Tour de France... En dus ook die wedstrijd een Parijs. 35 gulden, een buitenkansje!”

Van Gurp was niet de enige die de reis had gemaakt. Van de ruim 63.000 toeschouwers in het nogal aftandse Stade de Colombes (een Frans record dat pas bij de opening van het Stade de France in 1998 werd verbroken) kwamen er volgens de meest voorzichtige schattingen zeker 30.000 uit Nederland. Van Gurp, inmiddels 70 jaar: “De sfeer was echt geweldig, met al die mensen, maar ik zag bij binnenkomst vooral dat ik aan actiefoto’s niet hoefde te denken. Stond ik daar, muurvast op een bomvolle staantribune, met voor onze neus een enorme sintelbaan. Je zou een supertelelens nodig hebben om de spelers te fotograferen. Dus werd het maar een sfeerreportage.”

Het leverde prachtige beelden op, van supporters met kartonnen hoedjes en fans die voor het beste zicht bovenop de metershoge afgeplakte reclameborden of in bomen klommen, maar Van Gurp keek er nooit meer naar om. “In 1970 kreeg ik een vast contract als fotograaf bij dagblad De Stem, dankzij een plakboek met zelfgemaakte foto’s uit het wielerseizoen 1969. Die negatieven uit Parijs heb ik nooit nodig gehad en dus ook geen afdruk van gemaakt.”

Tot hij ze een paar jaar geleden tegenkwam op zolder, ze toch maar eens liet digitaliseren en SANTOS een berichtje stuurde. Gelukkig maar.

O ja, Ajax won trouwens met 3-0 (twee keer Inge Danielsson, één keer Johan Cruijff) en ging naar de halve finale - maar dat had u vast ergens anders al gelezen.

Lees ook
SANTOS #14: Engeland special

De keeper, de kopbal,
de redding, de hond
en de duik

Ze mogen zich voor van alles op de borst kloppen, maar de beste voetballer aller tijden komt niet uit Engeland. De beste doelman wellicht wel. Of in ieder geval: de keeper met de meest legendarische save(s) aller tijden. Wilfried de Jong over Gordon Banks (1937-2019), de doelman die net zo gemakkelijk een zwerfhond klemvast nam als een kopbal van Pelé uit zijn goal ranselde.
SANTOS #14: Engeland special

De meest eigenwijze club van Engeland

De kleine non-league club Lewes FC overleefde een bijna-faillissement en geldt tegenwoordig als een voorbeeld voor andere clubs. Hoe? Door alles nét even anders te doen dan de rest. “We zijn niet tegendraads om het tegendraads zijn. We willen gewoon het goede doen.”
SANTOS SPECIAL: 100 JAAR BEKERVOETBAL

Ooit winnen
wij ’m

Voor iedere supporter van een kleine club is de KNVB Beker de heilige graal, een obsessie, de ultieme beloning voor jarenlange trouw. Totdat je – zoals bijna altijd – roemloos wordt uitgeschakeld. Dan wil je er acuut niets meer van weten, van die verdomde beker. Een essay van Sjoerd Mossou.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Being
Hélène
Hendriks

Ze is geliefd in de voetbalwereld, FOX-verslaggeefster en Veronica-presentatrice Hélène Hendriks, zo blijkt tijdens een lange avond meelopen door Zwolle. Maar toch ook weer niet bij iedereen. “Als ik negatieve opmerkingen niet moeiteloos van me kon laten afglijden, zou ik echt een zwaar leven hebben.”
Reportage

Op pad met
lotingkoning
Heinrich Welling

Eigenlijk is Heinrich Welling competitieplanner en coördinator wedstrijdzaken bij de KNVB, maar Nederland kent hem als de snordragende ‘baas der balletjes’ tijdens bekerlotingen. Hij doet ze overal in het land, ook voor jeugdcups, ruim twintig keer per seizoen. “Roep het maar lekker hard, Mathijs!”
SANTOS #05: SING WHEN YOU'RE WINNING

Hij is een vriend
van Van Swieten

Een goed spreekkoor is bij voorkeur droogkomisch, makkelijk mee te zingen en een tikkeltje infantiel. Het perfecte tribuneliedje ontstaat spontaan, het valt niet voor te koken of te regisseren. Sjoerd Mossou op zoek naar de ziel en rafelrandjes van het Nederlandse spreekkoor.