9 foto’s van de eerste grote Ajax-invasie die u nog niet eerder zag

Woord: Redactie SANTOS
Gepost: 08-03-2019
Het was de week van Ajax, kunnen we wel zeggen. De week van Real Madrid-Ajax natuurlijk, maar ook de week waarin het exact vijftig jaar geleden was dat Ajax in Parijs de veelbesproken beslissingswedstrijd tegen Benfica speelde, achteraf gezien de Europese doorbraak van de Amsterdammers. Fotograaf Johan van Gurp, destijds 20 jaar, vond een aantal niet eerder afgedrukte negatieven en neemt ons nog één keer mee terug naar 5 maart 1969, de dag dat zeker 30.000 Ajax-supporters Parijs overspoelden.

Beeld: Johan van Gurp

Het was een voor Nederlandse begrippen ongekende exodus van voetbalsupporters, toen Ajax in Parijs de halve finale van de Europacup 1 moest zien te bereiken. De twee wedstrijden tegen Benfica waren allebei in 1-3 geëindigd en daarom moest een alles-of-nietsduel op neutraal terrein de beslissing brengen. Dat werd dus Parijs, een stad waar veel Portugezen woonden en die goed was te bereizen voor de Nederlandse supporters.

De toen 20-jarige Johan van Gurp had eigenlijk niet zoveel met Ajax; als Bredanaar was NAC zijn club. Toch hapte hij toe, toen hij in de krant een advertentie zag. “Voor 35 gulden kon je op het station van Breda instappen in een supportersbus en werd je zo naar het stadion in Parijs gereden, een kaartje voor de wedstrijd zat erbij inbegrepen. Ik wist al vanaf m’n 14de dat ik fotograaf wilde worden, maar niet via de Fotovakschool – daar leerde je alleen maar de theorie. Daarom ging ik zelf op pad, schoot ik waar ik maar kon om ervaring op te doen en een portfolio op te bouwen. Het EK schaatsen, de Tour de France... En dus ook die wedstrijd een Parijs. 35 gulden, een buitenkansje!”

Van Gurp was niet de enige die de reis had gemaakt. Van de ruim 63.000 toeschouwers in het nogal aftandse Stade de Colombes (een Frans record dat pas bij de opening van het Stade de France in 1998 werd verbroken) kwamen er volgens de meest voorzichtige schattingen zeker 30.000 uit Nederland. Van Gurp, inmiddels 70 jaar: “De sfeer was echt geweldig, met al die mensen, maar ik zag bij binnenkomst vooral dat ik aan actiefoto’s niet hoefde te denken. Stond ik daar, muurvast op een bomvolle staantribune, met voor onze neus een enorme sintelbaan. Je zou een supertelelens nodig hebben om de spelers te fotograferen. Dus werd het maar een sfeerreportage.”

Het leverde prachtige beelden op, van supporters met kartonnen hoedjes en fans die voor het beste zicht bovenop de metershoge afgeplakte reclameborden of in bomen klommen, maar Van Gurp keek er nooit meer naar om. “In 1970 kreeg ik een vast contract als fotograaf bij dagblad De Stem, dankzij een plakboek met zelfgemaakte foto’s uit het wielerseizoen 1969. Die negatieven uit Parijs heb ik nooit nodig gehad en dus ook geen afdruk van gemaakt.”

Tot hij ze een paar jaar geleden tegenkwam op zolder, ze toch maar eens liet digitaliseren en SANTOS een berichtje stuurde. Gelukkig maar.

O ja, Ajax won trouwens met 3-0 (twee keer Inge Danielsson, één keer Johan Cruijff) en ging naar de halve finale - maar dat had u vast ergens anders al gelezen.

Lees ook
Overig

SANTOS presenteert:
DIEGO MARADONA

Nog een paar weken en dan verschijnt DIEGO MARADONA, de veelbesproken docufilm van Oscarwinnaar Asif Kapadia (SENNA, AMY) over de opkomst en ondergang van Diego Armando Maradona. Wij hebben ’m alvast mogen zien en we kunnen verklappen: het is 125 minuten lang genieten geblazen van nog niet eerder vertoonde beelden. In aanloop naar de bioscooppremière toert SANTOS langs filmhuizen in Breda, Utrecht en Rotterdam met een speciale preview van de film.
Reconstructie

EK 1992:
(G)een goed stel

Waarom werden onze idolen van 1988 eigenlijk maar één keer Europees kampioen? Daar moesten we reconstructie-expert Auke Kok maar eens in laten duiken, bedachten we. Met behoorlijk ontnuchterende gevolgen.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Retro
Jackie

SANTOS houdt van nu, maar ook heel erg van vroeger. Dus toen we een nummer gingen maken over vrouwen en voetbal, leek het ons tof om een OranjeLeeuwin te hijsen in onze favoriete voetbalshirts van weleer. En wie konden we daarvoor nu beter vragen dan Jackie Groenen, de spelbepaler van het Nederlands elftal met een voorliefde voor al wat retro is?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

America
first

In het beloofde land blijft mannenvoetbal steken in de marge, terwijl de Amerikaanse vrouwen op alle fronten de baas zijn. Nergens voetballen meer vrouwen, nergens zijn meer voetbalheldinnen, nergens meer WK-titels. Maar inmiddels hijgt de concurrentie uit alle windstreken in de nek. Blijft de grootste ook de beste?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Hollen, inhouden, stilstaan,
schijnbeweging, draaien
en wegwezen

Wilfried de Jong belooft plechtig Lieke Martens niet langer te vergelijken. Niet met Arjen Robben, niet met een eekhoorn, niet met Johan Cruijff. “De tijd is aangebroken dat vrouwen (en mannen) in het voetbal moeten proberen om, al is het maar een beetje, Lieke Martens te worden.”
SANTOS #08: MESSI'S MISSIE

De dribbelkunst van
Lionel Messi
volgens Jan Mulder

Probeer de ongeëvenaarde dribbelkunst van Lionel Andrés Messi eens groots te duiden, vroeg SANTOS aan Jan Mulder. Dat lukte met verve, al vond Jan zelf van niet. “Messi heeft ons dribbels geschonken die je met de uitvinding van Johannes Gutenberg, en Laurens Janszoon Coster zo u wilt, niet kunt duiden aan de nabestaanden van SANTOS-lezers. Je moet het hebben gezien.”