‘Avondje NAC is géén carnavalsvariant op voetbal’

Woord: Redactie SANTOS
Gepost: 11-05-2018
Het boek Avondje NAC was er al en vanaf vrijdag is er ook de film. Het is geen halleluja-film, zegt geestelijk vader en SANTOS-hoofdredacteur Sjoerd Mossou, en verwacht ook geen letterlijke verfilming. Wat het dan wel is? Mossou: “Een documentaire over het fenomeen Avondje NAC: de ontstaansgeschiedenis, de cultuur erachter, hoe het geworden is wat het is. Met heerlijke oude én nieuwe beelden.” En wat nu beter is, het boek of de film, dat mag u zelf bepalen.

Beeld: Marco Magielse

Een documentaire over je boek Avondje NAC. Welja. Had je daar, naast het AD, SANTOS, televisiedingetjes, JEKA 4, de kinderen en jullie voetbalshow Bier & Ballen ook nog tijd voor?
“Gertjan Verbeek zou op zijn Gertjan Verbeeks zeggen: leuke dingen kosten geen energie, die geven energie. Ik moet de grote Gertjan daar gelijk in geven. Bovendien valt het qua tijd nog wel mee met die documentaire, hoor. Je moet het zo zien: regisseuse Ariënne Dozeman en productiebedrijf GIG Creative hebben de film gemaakt. Ik heb vooraf de verhaallijn uitgezet en daarna als het ware over hun schouder meegekeken. Geholpen met keuzes. Welke scènes, locaties en personages waren heel belangrijk, welke wat minder? In de film ben ik de verteller, de voice-over met passages uit het boek.”

Het is geen letterlijke verfilming?
“Nee, en dat kon ook niet. Daarvoor is het boek te persoonlijk, je zou dan acteurs moeten inhuren en de Beatrixstraat moeten nabouwen. Dat werkt niet. De film is een documentaire over het fenomeen Avondje NAC: de ontstaansgeschiedenis, de cultuur erachter, hoe het geworden is wat het is. Met heerlijke oude én nieuwe beelden.”

Het is in Breda de norm geworden: eerst naar het café, dan naar het stadion, en door tot middernacht of nog later.
Sjoerd Mossou

Is dat Avondje NAC nou zo bijzonder?
“Het is op zijn minst een begrip in het Nederlandse voetbal. Iedere voetballiefhebber in Nederlander kent het. Het is bijzonder in die zin dat er geen club is waar voetbal en uitgaan zo met elkaar vervlochten zijn als bij NAC. Het is in Breda de norm geworden: eerst naar het café, dan naar het stadion, en door tot middernacht of nog later. Het Avondje is in 1975 min of meer toevallig zo ontstaan, omdat NAC toen lichtmasten kocht. Toen de eerste lichtwedstrijd tegen Fortuna Düsseldorf enorm in de smaak viel , ging het als eerste club zijn thuiswedstrijden vast op zaterdagavond spelen. In combinatie met de centrale ligging van het oude stadion, werd het een regelrechte hit.”

De carnavalsvariant op voetbal.
“Nee man. Onzin. Ik snap best dat NAC voor onwetenden een gezelligheids- en carnavalsimago heeft. Maar toch is dat onterecht. Het Avondje NAC is tijdens wedstrijden niet alleen maar gezellig, het kan ook rauw, intimiderend of heel cynisch zijn. Het publiek ziet het voetbal niet als iets vrijblijvends, het is juist enorm betrokken. Als het slecht gaat met NAC, of de wedstrijd is kut, dan merk je dat meteen aan de sfeer. Het publiek reageert op het voetbal, bij NAC zingen ze niet om het zingen, zoals die ultra’s van tegenwoordig. Wel loopt iedereen na afloop nog even naar de bar. Eerst zwaar chagrijnig, daarna relativerend.”

Maar gaat dat wel samen, bier drinken en presteren?
“Dat is een heel goede vraag – en dat is ook heel lang een probleem geweest bij NAC. Een trainer als Henk ten Cate ergerde zich kapot aan dat cultuurtje, en begrijpelijk ook wel. Die keerzijde zit ook in de documentaire, de slechte tijden komen uitgebreid aan bod. Het is een liefdesverklaring aan het Avondje, maar we wilden geen halleluja-film maken. Van de andere kant geeft het Avondje de club natuurlijk wel een heel duidelijke, eigen identiteit. Pierre van Hooijdonk zegt dat ook in de film: het is nog steeds de reden dat heel veel spelers voor NAC willen spelen. Voor de sfeer, voor het volle stadion.

Een trainer als Henk ten Cate ergerde zich kapot aan het cultuurtje bij NAC, en begrijpelijk ook wel.
Sjoerd Mossou

De film Avondje NAC gaat vrijdag 11 mei om 21 uur op première op het eerste kanaal van FOX Sports. Het boek nog eens teruglezen? Bestel ’m hier.

Lees ook
Column

Mulder bemint:
Robert Schlienz

Als Wehrmacht-soldaat werd Robert Schlienz geraakt door een Russische kogel, maar de grootste schade liep hij op bij een auto-ongeluk ná de Tweede Wereldoorlog: hij verloor een arm. Hij liet zich er niet door tegenhouden.
Reportage

Trauma’s te lijf
bij Mamio 5

In het vijfde elftal van de Groningse amateurclub Mamio spelen bijna louter gevluchte Eritreeërs. Ze zijn gaan voetballen om te integreren, en ‘om niet gek te worden’. SANTOS bezocht de thuiswedstrijd tegen Groen Geel 7.
Reportage

De cult van
de Cosmos

De glorietijden van de New York Cosmos zouden herleven op de campus van Hofstra University, maar het lijkt niet te lukken. New York kijkt naar New York City FC en de New York Red Bulls, terwijl de Cosmos gevangen zit op ‘niveau twee’. De club van de toekomst is een herinnering geworden.
Overig

Eusébio en het
zout van de traan

Wilfried de Jong brengt in elk nummer van SANTOS een ode aan een overleden voetballegende door hem voor een dag terug te halen naar aarde. Deze keer spreekt de Portugees Eusébio (1942-2014) af met zijn nog springlevende opvolger Cristiano Ronaldo.
SANTOS #10: SANTOS Voetbalreisgids

Handboek voor de ideale voetbaltrip

Wat zijn de tofste steden en regio’s voor een ideaal voetbalweekendje? Waar vind je de beste pubs, of die ene obscure snackbar van een beroemde oud-speler? In welke steden vind je glamour en glorie, maar ook pure cult? Hoe kom je aan kaartjes? Kun je met je vrienden het beste naar Londen, of misschien toch naar Liverpool?
SANTOS #09: NAAR HET STADION

De ziel van de Eredivisie in 18 foto’s

Of hij misschien zin had om voor SANTOS en de Eredivisie CV de ziel van onze eigen, schitterende Eredivisie in beeld te brengen, vroegen we een paar maanden geleden aan fotograaf annex stadionfetisjist Marco Magielse. We waren nog niet uitgesproken, of Magielse zat al in de auto. Zo’n 4.500 kilometer en 18 stadions verder wilde hij eigenlijk nog niet stoppen, maar helaas, de Eredivisie-huizen waren op. Gelukkig hebben we de foto’s nog. Daarom, nog 18 keer: een kijkje in de ziel van de Eredivisie door de lens van de misschien wel beste voetbalcultuurfotograaf van Nederland.