De ziel van Ajax: een platzak lefgozertje op een chique feest

Woord: Menno Pot
Gepost: 28-11-2018
Op zoek naar de ziel van onze achttien Eredivisie-stadions vragen SANTOS en de Eredivisie CV een legertje insiders, van een beetje bekend tot heel bekend, wat hun club voor hen betekent. Popjournalist en voetbalschrijver Menno Pot (1975) vertelt waarom hij bezig is aan zijn 26ste jaar als seizoenkaarthouder van Ajax.

Beeld: Marco Magielse

Stadionlied
“Soms steekt een oude klassieker uit De Meer de kop op in de Arena, zoals Hé Amsterdam van Drukwerk: ‘Hé Amsterdam, ze zeggen dat je bent veranderd / Hé Amsterdam, je kan geen goed meer doen / Maar wie dat zegt, die is geen Amsterdammer / Want Amsterdam, je bent nog net als toen.’ Mooi langzaam gezongen is die weemoedig prachtig.”

Ultiem stadiongeluk
“De succesperiode onder Louis van Gaal is me het meest dierbaar, maar dan niet de trofeeën en wedstrijden op zichzelf. Wat het zo heerlijk maakte, was het Ajax-gevoel van die dagen. We wisten niet wat we meemaakten, er heerste een jolig, uitgelaten sfeertje met heel veel zelfspot op de Diemenzijde van De Meer. Serieuze meningen waren not done. Het gevoel dat we een klein, kneuterig clubje zonder zelfs maar een fatsoenlijk stadion waren, was echt magisch. Alsof we de boel een beetje in de maling namen. Ajax was een bijdehand, platzak lefgozertje dat naar binnen glipt op een chique feest in een hotel en de hele avond gratis drank haalt, onder het motto: we zien wel wanneer we eruit gesmeten worden. En dan gewoon iedereen ondersteboven voetballen.”

Kun je geen genoeg krijgen van de cultuur van de tribune in al zijn facetten? Wij ook niet. We wijdden er zelfs ons laatste nummer aan, SANTOS #09: NAAR HET STADION. Bestel ’m hier, of ren naar de winkel.

Spits-uit-hoge-hoed-met-hoogste-cultwaarde
“De gemiddelde Ajacied zal hier Iván Gabrich noemen, de enorme Argentijnse ‘spits die nooit omviel’, maar ook nooit scoorde of anderszins in het stuk voorkwam. Zijn naam is onder Ajax-supporters haast synoniem aan ‘miskoop’. Persoonlijk vond ik de cultfactor van Ismael Urzaíz nog hoger, een uitgerangeerde Bask die in 2007 naar Ajax kwam: wallen onder zijn ogen, verlopen kop als Keith Richards rond 1980 en van die droevige hondenogen. Grappen over zijn locker in de kleedkamer (pakje peuken, fles Jack Daniel’s) waren gauw gemaakt. Zoals de New York Cosmos ooit de Italiaan Chinaglia hadden, hadden wij Urzaíz. Alleen maakte Chinaglia in New York 193 goals en Urzaíz in Amsterdam nul, maar dat is een detail.”

Mooiste seizoen
“De ploeg die in 1991-1992 uiteindelijk de UEFA Cup won, was nog net wat aanvallender en Amsterdamser dan de Champions League-lichting van drie jaar later. Menzo. Silooy. Van ’t Schip. Roy. Kreek. Vink. De tandem Jonk-Bergkamp. Mijn idool Pettersson. En dan een leuke gek als John van Loen erbij. Ik was zestien, zeventien en mocht voor het eerst zonder volwassen begeleiding naar Europese avondwedstrijden. De terugkeer (na een seizoen verbanning) naar het bouwvallige Olympisch Stadion. De innige zoen die ik kreeg van een mooi meisje van Genoa. De chaos bij de kaartverkoop voor de finale. Die zenuwslopende finale tegen Torino. Nóg leuker en iets ‘eigener’ dan de Champions League-winst van drie jaar later, zeg ik nu.”

De liefde verklaard
“Ik raakte in de ban van deze club omdat ik als jongetje van een jaar of zeven het tenue zo prachtig vond: het shirt natuurlijk, dat embleem, maar zeker ook de hagelwitte broek en kousen. Ik kom niet uit een voetbalgezin, werd niet gepusht, maar viel rond 1983 intuïtief als een blok voor Ajax. Dat had ook met de spelers te maken. De spelers van de andere clubs waren een soort ooms: mannen met snorren en permanentjes. Bij Ajax speelden geen ooms, maar neven, met een grote bek, een leren jackie en een opgevoerde brommer. Schippie, Van Basten, Jesper Olsen, Vanenburg. Ze waren jonger, stoerder, cooler. Ik kon dat als jochie van een jaar of zeven, acht niet benoemen, maar ik voelde het wel. Dat ik een Amsterdamse oom had die me meenam naar mijn allereerste wedstrijd beklonk de zaak voorgoed. Pats. Liefde.”

Fotograaf en stadionfetisjist Marco Magielse reist deze maanden langs alle achttien Eredivisie-stadions, waaronder dat van Ajax. Klik hier voor de Johan Cruijff ArenA zoals je ’m nog niet eerder zag.

Lees ook
Rubriek

Shirtje kijken:
Feyenoord

Grafisch ontwerper en voetbalshirtprofessor Floor Wesseling duikt voor SANTOS zo nu en dan een bijzonder shirt op uit zijn eindeloze verzameling. Vandaag is dat het iconische Feyenoord-thuisshirt met Gouden Gids voorop, uit de vroege jaren 80. Een in vrijwel alle opzichten historisch exemplaar. “Ik heb ’m gekocht als cadeautje voor een vriend, maar misschien houd ik ’m wel zelf.”
Film

Uit de archieven
van Johan Kramer (4)

Op speciaal verzoek van SANTOS opent regisseur Johan Kramer zijn archief vol schitterende voetbalfilmpjes. Twee keer per maand delen we zo’n pareltje. Vandaag is dat de korte film The Art of Flying, met in de hoofdrol Ken van der Sar, de nieuwe keeper van Manchester United, en een geweldige bijrol van Alex Stepney, goed voor bijna 450 wedstrijden onder de lat van The Red Devils.
Reportage

Rondje
Amsterdam

We weten het niet helemaal zeker, maar het kan bijna niet anders dan dat John Heitinga (35) de eerste WK-finalist is die gaat deelnemen aan Alpe d’Huzes. 6 juni is het zover, dan beklimt de 87-voudig international en huidig jeugdtrainer van Ajax met zijn Canyon de Alpe d’Huez – zes keer op één dag, als het even kan – om zoveel mogelijk geld op te halen voor KWF Kankerbestrijding. Ter voorbereiding fietste SANTOS een middagje met hem mee langs bijzondere voetbalplekken in Amsterdam.
Reportage

Handjes thuis
bij Roelof Luinge

Scheidsrechter Roelof Luinge nam in 2010 afscheid van het betaalde voetbal, maar stoppen met fluiten? Mooi niet. Op zijn 62ste fluit hij nog wekelijks amateurduels. Eerste klasse. Vier wedstrijden in vijf dagen? Geen punt. Langs de velden met Roelof, ex-topscheidsrechter, belastingambtenaar, cultfenomeen en liefhebber van alle drie de helften. Je moet hem alleen niet vernaggelen.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Retro
Jackie

SANTOS houdt van nu, maar ook heel erg van vroeger. Dus toen we een nummer gingen maken over vrouwen en voetbal, leek het ons tof om een OranjeLeeuwin te hijsen in onze favoriete voetbalshirts van weleer. En wie konden we daarvoor nu beter vragen dan Jackie Groenen, de spelbepaler van het Nederlands elftal en 1. FFC Frankfurt met een voorliefde voor al wat retro is?
Rubriek

Shirtje kijken:
Newcastle United

Grafisch ontwerper en voetbalshirtprofessor Floor Wesseling duikt voor SANTOS zo nu en dan een bijzonder shirt op uit zijn eindeloze verzameling. Dit keer is dat het uitshirt van Newcastle United uit het seizoen 1996-1997. “Heel vet, maar ik krijg al rode tepels als ik ernaar kijk.”