De ziel van AZ: oe aa Inia en blinde euforie

Woord: Redactie SANTOS
Gepost: 30-10-2018
Op zoek naar de ziel van onze achttien Eredivisie-stadions vragen SANTOS en de Eredivisie CV een legertje insiders, van een beetje bekend tot heel bekend, wat hun club voor hen betekent. Documentairemaker en journalist Wouter Scheepstra (1980) gaat al sinds 1993 naar AZ en vertelt waarom dat nooit verveelt.

Beeld: Marco Magielse

Stadionkreet
“Eén supporter geeft de voorzet: ‘Ret-te-ketet-te-ke-tet!’ De oerkreet, met de cadans van een haperende Trabant, wordt door een vol supportersvak begroet met een hard en donker ‘AZ’. Daarna volgen het eenmans ‘Retteketetteketet’ en het collectieve ‘AZ’ elkaar steeds sneller op. Hoogtepunt en tevens eindpunt: het knappen van de stembanden van de retteketet-supporter. De laatste jaren komt de voorzet vlak voor het beginsignaal van beide helften trouwens uit de speakers. De IJslandse cultback Grétar Steinsson hoor je ‘Rettekettetteketet’ gillen. Hoewel ik Steinsson een schitterend figuur vond, hoor ik het spreekkoor liever spontaan ontstaan.”

Psychologisch fenomeen
“Niet alleen in de liefde, ook in het voetbal wil je niet gekwetst en beschadigd worden. Daarom bescherm je jezelf. Daarom zijn er wedstrijddagen waarop je tegen jezelf moet zeggen: ‘Het gaat weer helemaal niets worden vandaag’. We noemen dit psychologische fenomeen de laaggespannen wedstrijdverwachting. Misschien wel het beste voorbeeld van laaggespannen wedstrijdverwachting is Nederland-Spanje op het WK 2014 (5-1). De reden dat u na afloop naakt in de vijver van de buren sprong, had niet alleen met de wedstrijd zelf te maken, maar ook met de laaggespannen wedstrijdverwachting vooraf. Laaggespannen wedstrijdspanning + onmogelijke en onverwachte overwinning = blinde euforie. Mijn ‘Spanje-moment’ bij AZ is de bekerfinale van 2013: 2-1 winst tegen PSV.”

Kun je geen genoeg krijgen van de cultuur van de tribune in al zijn facetten? Wij ook niet. We wijdden er zelfs ons laatste nummer aan, SANTOS #09: NAAR HET STADION. Bestel ’m hier, of ren naar de winkel.

Lievelingsshirt
“In het begin van het seizoen 1995-1996 schafte ik het thuisshirt aan waarmee AZ later dat seizoen kampioen van de Eerste Divisie werd. Op het rode shirt van Hummel, met twee drukknopjes onder de kraag, stond in grote, witte letters de toenmalige naam van Scheringa’s bedrijf: Frisia Financieringen. Scheringa was begin jaren negentig met zijn Frisia de held van de regio, toen hij AZ van de financiële ondergang redde. ‘Het doel is een vaste plek in de top vier van Nederland’, stelde hij onomwonden. Dat het doel later bereikt werd over de rug van arme drommels met woekerpolissen en andere bedenkelijke producten, wisten we toen nog niet. Het blijft een inconvenient truth. Trek ik mijn AFAS-shirt of m’n Frisia-kampioensshirt aan op de camping?”

Leedvermaak
“In 2007 werd de toen veelbelovende Italiaans jeugdinternational Graziano Pellè voor een clubrecord van 6 miljoen euro naar Alkmaar gelokt. De aankoop was meteen populair. Nou ja, bij het vrouwelijk smaldeel dan. Het mannelijk deel op de tribune zag vooral een goedlachse jongen die de bal weliswaar goed bij zich kon houden, maar geen doelpunten maakte. Groot was het leedvermaak bij AZ-supporters toen Pellè later bij Feyenoord een contract tekende. Prompt prikte de Italiaan de ballen uit alle hoeken en standen binnen. Wij AZ-supporters ondergingen het met een hangende onderkaak en een blik die het midden hield tussen verbijstering en verwondering. Was dit dezelfde Pellè?”

Weerzien met Emmen
“Het was 1996, AZ speelde uit bij Emmen. Vijf minuten voor tijd. Silvan Inia (“Say oe aa Inia, say oe aa Inia!”) had de bal zojuist over de keeper van Emmen gelobd. Ik stond achter het doel in het stadion van Emmen toen de bal tergend langzaam uit de lucht viel en onze kant op kwam. Ik bevond me in een vol uitvak met AZ-supporters op een glibberig dijkje; een tribune was er niet. Toen plofte de bal in het doel: 0-2. We renden het dijkje af en hingen gelukzalig in de hekken. Het kampioenschap van de Eerste Divisie kon ons niet meer ontgaan. Toen de Emmenaren afdropen, scandeerden we: ‘Nooit meer Emmen’. Een jaar en een degradatie later meldden we ons weer in Emmen. Dit seizoen treffen we elkaar weer, maar nu gelukkig op het hoogste niveau.”

Fotograaf en stadionfetisjist Marco Magielse reist deze maanden langs alle achttien Eredivisie-stadions, waaronder dat van AZ. Klik hier voor het AFAS Stadion op z’n allermooist.

Lees ook
Beeldreportage

De vlucht van
scheidsrechter Pijper

Bij het grasduinen in de beeldbanken stuitten we op een aantal fascinerende foto’s van de wedstrijd NAC-Ajax van 16 september 1973. Of eigenlijk: van ná de wedstrijd, toen scheidsrechter Henk Pijper – die in de laatste seconden de 3-3 van NAC afkeurde – op de vlucht moest voor ontstemde NAC-supporters. Kijk en verwonder uzelf (en let vooral op die politiehond en de ‘vluchtauto’, in allerijl gecharterd nadat de deur van een politiewagen niet open ging).
SANTOS #10: Voetbalreisgids

Tien tips
voor de ideale
voetbaltrip

Nu het nieuwe voetbalseizoen in alle hevigheid is losgebarsten en de Nederlandse ploegen in Europa hun tegenstanders kennen, kunnen de voetbaltripjes weer worden geboekt. De redactie van SANTOS geeft reisadvies.
SANTOS #04: DE KLASSIEKER

Mulder bemint:
Mladen Ramljak

De Joegoslaaf Mladen Ramljak, afgestudeerd econoom én vooraanstaand lid van het ‘Genootschap der Scheermessen’, won met Feyenoord de landstitel en de UEFA Cup. Het is vandaag 40 jaar geleden dat hij overleed. Jan Mulder haalt herinneringen op.
SANTOS #13: De 25 schoonheden van het amateurvoetbal

Kantines,
cornervlaggen
en kleedkamergeluk

In SANTOS #13 belijden we onze liefde voor amateurvoetbal. Inderdaad, net als in een eerdere SANTOS, maar toch weer op een andere manier. Omdat het zo’n ongelooflijk rijk onderwerp is, en omdat het je zo heerlijk terugbrengt naar de essentie: naar voetbal omdat het leuk is. Naar voetbal als een sociaalcultureel fenomeen ook.
Reportage

Lachen
Gieren
Gullit

Van Qatar naar Hilversum, van Varkenoord naar Miami, en terug via Rome en Schotland. Ruud Gullit leidt een fascinerend bestaan, vrolijk slalommend tussen de hoogte- en dieptepunten van zijn leven. Een weekend lang in het spoor van de nimmer verwelkende Zwarte Tulp. “Ik zie het zo: als ik niet naar links kan, dan ga ik maar naar rechts.”
Binnendoor

Björn van
der Doelen

​“Mark van Bommel kon de hele dag over voetbal praten. Ik keek niet eens de samenvattingen van mijn eigen wedstrijden, ging liever een beetje pielen met mijn gitaar.”