De ziel van AZ: oe aa Inia en blinde euforie

Woord: Redactie SANTOS
Gepost: 30-10-2018
Op zoek naar de ziel van onze achttien Eredivisie-stadions vragen SANTOS en de Eredivisie CV een legertje insiders, van een beetje bekend tot heel bekend, wat hun club voor hen betekent. Documentairemaker en journalist Wouter Scheepstra (1980) gaat al sinds 1993 naar AZ en vertelt waarom dat nooit verveelt.

Beeld: Marco Magielse

Stadionkreet
“Eén supporter geeft de voorzet: ‘Ret-te-ketet-te-ke-tet!’ De oerkreet, met de cadans van een haperende Trabant, wordt door een vol supportersvak begroet met een hard en donker ‘AZ’. Daarna volgen het eenmans ‘Retteketetteketet’ en het collectieve ‘AZ’ elkaar steeds sneller op. Hoogtepunt en tevens eindpunt: het knappen van de stembanden van de retteketet-supporter. De laatste jaren komt de voorzet vlak voor het beginsignaal van beide helften trouwens uit de speakers. De IJslandse cultback Grétar Steinsson hoor je ‘Rettekettetteketet’ gillen. Hoewel ik Steinsson een schitterend figuur vond, hoor ik het spreekkoor liever spontaan ontstaan.”

Psychologisch fenomeen
“Niet alleen in de liefde, ook in het voetbal wil je niet gekwetst en beschadigd worden. Daarom bescherm je jezelf. Daarom zijn er wedstrijddagen waarop je tegen jezelf moet zeggen: ‘Het gaat weer helemaal niets worden vandaag’. We noemen dit psychologische fenomeen de laaggespannen wedstrijdverwachting. Misschien wel het beste voorbeeld van laaggespannen wedstrijdverwachting is Nederland-Spanje op het WK 2014 (5-1). De reden dat u na afloop naakt in de vijver van de buren sprong, had niet alleen met de wedstrijd zelf te maken, maar ook met de laaggespannen wedstrijdverwachting vooraf. Laaggespannen wedstrijdspanning + onmogelijke en onverwachte overwinning = blinde euforie. Mijn ‘Spanje-moment’ bij AZ is de bekerfinale van 2013: 2-1 winst tegen PSV.”

Kun je geen genoeg krijgen van de cultuur van de tribune in al zijn facetten? Wij ook niet. We wijdden er zelfs ons laatste nummer aan, SANTOS #09: NAAR HET STADION. Bestel ’m hier, of ren naar de winkel.

Lievelingsshirt
“In het begin van het seizoen 1995-1996 schafte ik het thuisshirt aan waarmee AZ later dat seizoen kampioen van de Eerste Divisie werd. Op het rode shirt van Hummel, met twee drukknopjes onder de kraag, stond in grote, witte letters de toenmalige naam van Scheringa’s bedrijf: Frisia Financieringen. Scheringa was begin jaren negentig met zijn Frisia de held van de regio, toen hij AZ van de financiële ondergang redde. ‘Het doel is een vaste plek in de top vier van Nederland’, stelde hij onomwonden. Dat het doel later bereikt werd over de rug van arme drommels met woekerpolissen en andere bedenkelijke producten, wisten we toen nog niet. Het blijft een inconvenient truth. Trek ik mijn AFAS-shirt of m’n Frisia-kampioensshirt aan op de camping?”

Leedvermaak
“In 2007 werd de toen veelbelovende Italiaans jeugdinternational Graziano Pellè voor een clubrecord van 6 miljoen euro naar Alkmaar gelokt. De aankoop was meteen populair. Nou ja, bij het vrouwelijk smaldeel dan. Het mannelijk deel op de tribune zag vooral een goedlachse jongen die de bal weliswaar goed bij zich kon houden, maar geen doelpunten maakte. Groot was het leedvermaak bij AZ-supporters toen Pellè later bij Feyenoord een contract tekende. Prompt prikte de Italiaan de ballen uit alle hoeken en standen binnen. Wij AZ-supporters ondergingen het met een hangende onderkaak en een blik die het midden hield tussen verbijstering en verwondering. Was dit dezelfde Pellè?”

Weerzien met Emmen
“Het was 1996, AZ speelde uit bij Emmen. Vijf minuten voor tijd. Silvan Inia (“Say oe aa Inia, say oe aa Inia!”) had de bal zojuist over de keeper van Emmen gelobd. Ik stond achter het doel in het stadion van Emmen toen de bal tergend langzaam uit de lucht viel en onze kant op kwam. Ik bevond me in een vol uitvak met AZ-supporters op een glibberig dijkje; een tribune was er niet. Toen plofte de bal in het doel: 0-2. We renden het dijkje af en hingen gelukzalig in de hekken. Het kampioenschap van de Eerste Divisie kon ons niet meer ontgaan. Toen de Emmenaren afdropen, scandeerden we: ‘Nooit meer Emmen’. Een jaar en een degradatie later meldden we ons weer in Emmen. Dit seizoen treffen we elkaar weer, maar nu gelukkig op het hoogste niveau.”

Fotograaf en stadionfetisjist Marco Magielse reist deze maanden langs alle achttien Eredivisie-stadions, waaronder dat van AZ. Klik hier voor het AFAS Stadion op z’n allermooist.

Lees ook
Overig

SANTOS presenteert:
DIEGO MARADONA

Nog een paar weken en dan verschijnt DIEGO MARADONA, de veelbesproken docufilm van Oscarwinnaar Asif Kapadia (SENNA, AMY) over de opkomst en ondergang van Diego Armando Maradona. Wij hebben ’m alvast mogen zien en we kunnen verklappen: het is 125 minuten lang genieten geblazen van nog niet eerder vertoonde beelden. In aanloop naar de bioscooppremière toert SANTOS langs filmhuizen in Breda, Utrecht en Rotterdam met een speciale preview van de film.
Reconstructie

EK 1992:
(G)een goed stel

Waarom werden onze idolen van 1988 eigenlijk maar één keer Europees kampioen? Daar moesten we reconstructie-expert Auke Kok maar eens in laten duiken, bedachten we. Met behoorlijk ontnuchterende gevolgen.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Retro
Jackie

SANTOS houdt van nu, maar ook heel erg van vroeger. Dus toen we een nummer gingen maken over vrouwen en voetbal, leek het ons tof om een OranjeLeeuwin te hijsen in onze favoriete voetbalshirts van weleer. En wie konden we daarvoor nu beter vragen dan Jackie Groenen, de spelbepaler van het Nederlands elftal met een voorliefde voor al wat retro is?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

America
first

In het beloofde land blijft mannenvoetbal steken in de marge, terwijl de Amerikaanse vrouwen op alle fronten de baas zijn. Nergens voetballen meer vrouwen, nergens zijn meer voetbalheldinnen, nergens meer WK-titels. Maar inmiddels hijgt de concurrentie uit alle windstreken in de nek. Blijft de grootste ook de beste?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Hollen, inhouden, stilstaan,
schijnbeweging, draaien
en wegwezen

Wilfried de Jong belooft plechtig Lieke Martens niet langer te vergelijken. Niet met Arjen Robben, niet met een eekhoorn, niet met Johan Cruijff. “De tijd is aangebroken dat vrouwen (en mannen) in het voetbal moeten proberen om, al is het maar een beetje, Lieke Martens te worden.”
SANTOS #08: MESSI'S MISSIE

De dribbelkunst van
Lionel Messi
volgens Jan Mulder

Probeer de ongeëvenaarde dribbelkunst van Lionel Andrés Messi eens groots te duiden, vroeg SANTOS aan Jan Mulder. Dat lukte met verve, al vond Jan zelf van niet. “Messi heeft ons dribbels geschonken die je met de uitvinding van Johannes Gutenberg, en Laurens Janszoon Coster zo u wilt, niet kunt duiden aan de nabestaanden van SANTOS-lezers. Je moet het hebben gezien.”