De ziel van AZ: oe aa Inia en blinde euforie

Woord: Redactie SANTOS
Gepost: 30-10-2018
Op zoek naar de ziel van onze achttien Eredivisie-stadions vragen SANTOS en de Eredivisie CV een legertje insiders, van een beetje bekend tot heel bekend, wat hun club voor hen betekent. Documentairemaker en journalist Wouter Scheepstra (1980) gaat al sinds 1993 naar AZ en vertelt waarom dat nooit verveelt.

Beeld: Marco Magielse

Stadionkreet
“Eén supporter geeft de voorzet: ‘Ret-te-ketet-te-ke-tet!’ De oerkreet, met de cadans van een haperende Trabant, wordt door een vol supportersvak begroet met een hard en donker ‘AZ’. Daarna volgen het eenmans ‘Retteketetteketet’ en het collectieve ‘AZ’ elkaar steeds sneller op. Hoogtepunt en tevens eindpunt: het knappen van de stembanden van de retteketet-supporter. De laatste jaren komt de voorzet vlak voor het beginsignaal van beide helften trouwens uit de speakers. De IJslandse cultback Grétar Steinsson hoor je ‘Rettekettetteketet’ gillen. Hoewel ik Steinsson een schitterend figuur vond, hoor ik het spreekkoor liever spontaan ontstaan.”

Psychologisch fenomeen
“Niet alleen in de liefde, ook in het voetbal wil je niet gekwetst en beschadigd worden. Daarom bescherm je jezelf. Daarom zijn er wedstrijddagen waarop je tegen jezelf moet zeggen: ‘Het gaat weer helemaal niets worden vandaag’. We noemen dit psychologische fenomeen de laaggespannen wedstrijdverwachting. Misschien wel het beste voorbeeld van laaggespannen wedstrijdverwachting is Nederland-Spanje op het WK 2014 (5-1). De reden dat u na afloop naakt in de vijver van de buren sprong, had niet alleen met de wedstrijd zelf te maken, maar ook met de laaggespannen wedstrijdverwachting vooraf. Laaggespannen wedstrijdspanning + onmogelijke en onverwachte overwinning = blinde euforie. Mijn ‘Spanje-moment’ bij AZ is de bekerfinale van 2013: 2-1 winst tegen PSV.”

Kun je geen genoeg krijgen van de cultuur van de tribune in al zijn facetten? Wij ook niet. We wijdden er zelfs ons laatste nummer aan, SANTOS #09: NAAR HET STADION. Bestel ’m hier, of ren naar de winkel.

Lievelingsshirt
“In het begin van het seizoen 1995-1996 schafte ik het thuisshirt aan waarmee AZ later dat seizoen kampioen van de Eerste Divisie werd. Op het rode shirt van Hummel, met twee drukknopjes onder de kraag, stond in grote, witte letters de toenmalige naam van Scheringa’s bedrijf: Frisia Financieringen. Scheringa was begin jaren negentig met zijn Frisia de held van de regio, toen hij AZ van de financiële ondergang redde. ‘Het doel is een vaste plek in de top vier van Nederland’, stelde hij onomwonden. Dat het doel later bereikt werd over de rug van arme drommels met woekerpolissen en andere bedenkelijke producten, wisten we toen nog niet. Het blijft een inconvenient truth. Trek ik mijn AFAS-shirt of m’n Frisia-kampioensshirt aan op de camping?”

Leedvermaak
“In 2007 werd de toen veelbelovende Italiaans jeugdinternational Graziano Pellè voor een clubrecord van 6 miljoen euro naar Alkmaar gelokt. De aankoop was meteen populair. Nou ja, bij het vrouwelijk smaldeel dan. Het mannelijk deel op de tribune zag vooral een goedlachse jongen die de bal weliswaar goed bij zich kon houden, maar geen doelpunten maakte. Groot was het leedvermaak bij AZ-supporters toen Pellè later bij Feyenoord een contract tekende. Prompt prikte de Italiaan de ballen uit alle hoeken en standen binnen. Wij AZ-supporters ondergingen het met een hangende onderkaak en een blik die het midden hield tussen verbijstering en verwondering. Was dit dezelfde Pellè?”

Weerzien met Emmen
“Het was 1996, AZ speelde uit bij Emmen. Vijf minuten voor tijd. Silvan Inia (“Say oe aa Inia, say oe aa Inia!”) had de bal zojuist over de keeper van Emmen gelobd. Ik stond achter het doel in het stadion van Emmen toen de bal tergend langzaam uit de lucht viel en onze kant op kwam. Ik bevond me in een vol uitvak met AZ-supporters op een glibberig dijkje; een tribune was er niet. Toen plofte de bal in het doel: 0-2. We renden het dijkje af en hingen gelukzalig in de hekken. Het kampioenschap van de Eerste Divisie kon ons niet meer ontgaan. Toen de Emmenaren afdropen, scandeerden we: ‘Nooit meer Emmen’. Een jaar en een degradatie later meldden we ons weer in Emmen. Dit seizoen treffen we elkaar weer, maar nu gelukkig op het hoogste niveau.”

Fotograaf en stadionfetisjist Marco Magielse reist deze maanden langs alle achttien Eredivisie-stadions, waaronder dat van AZ. Klik hier voor het AFAS Stadion op z’n allermooist.

Lees ook
SANTOS #13: De 25 schoonheden van het amateurvoetbal

Broodje
bal

Het broodje bal is de meest onderschatte snack uit de Nederlandse voetbalkantine, betoogt Sjoerd Mossou. Daarom graag uw aandacht voor de van het vet druipende gehaktbal en het zachte puntje van vijftien cent uit een doorschijnende zak. Eet smakelijk!
SANTOS #14: Engeland special

De keeper, de kopbal,
de redding, de hond
en de duik

Ze mogen zich voor van alles op de borst kloppen, maar de beste voetballer aller tijden komt niet uit Engeland. De beste doelman wellicht wel. Of in ieder geval: de keeper met de meest legendarische save(s) aller tijden. Wilfried de Jong over Gordon Banks (1937-2019), de doelman die net zo gemakkelijk een zwerfhond klemvast nam als een kopbal van Pelé uit zijn goal ranselde.
SANTOS #14: Engeland special

De meest eigenwijze club van Engeland

De kleine non-league club Lewes FC overleefde een bijna-faillissement en geldt tegenwoordig als een voorbeeld voor andere clubs. Hoe? Door alles nét even anders te doen dan de rest. “We zijn niet tegendraads om het tegendraads zijn. We willen gewoon het goede doen.”
SANTOS SPECIAL: 100 JAAR BEKERVOETBAL

Ooit winnen
wij ’m

Voor iedere supporter van een kleine club is de KNVB Beker de heilige graal, een obsessie, de ultieme beloning voor jarenlange trouw. Totdat je – zoals bijna altijd – roemloos wordt uitgeschakeld. Dan wil je er acuut niets meer van weten, van die verdomde beker. Een essay van Sjoerd Mossou.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Being
Hélène
Hendriks

Ze is geliefd in de voetbalwereld, FOX-verslaggeefster en Veronica-presentatrice Hélène Hendriks, zo blijkt tijdens een lange avond meelopen door Zwolle. Maar toch ook weer niet bij iedereen. “Als ik negatieve opmerkingen niet moeiteloos van me kon laten afglijden, zou ik echt een zwaar leven hebben.”
Reportage

Op pad met
lotingkoning
Heinrich Welling

Eigenlijk is Heinrich Welling competitieplanner en coördinator wedstrijdzaken bij de KNVB, maar Nederland kent hem als de snordragende ‘baas der balletjes’ tijdens bekerlotingen. Hij doet ze overal in het land, ook voor jeugdcups, ruim twintig keer per seizoen. “Roep het maar lekker hard, Mathijs!”