Deze fotograaf bezocht meer dan zestig stadions in Buenos Aires

Woord: Ruud Verstraten
Gepost: 04-04-2018
Hij noemt het ‘the perfect holiday’ en daar kunnen wij ons alles bij voorstellen: de Hongaarse fotograaf Bett Moron woonde een jaar lang in Buenos Aires en bezocht in de Argentijnse hoofdstad meer dan zestig (!) stadions en een veelvoud aan wedstrijden (‘Ik ben de tel kwijt geraakt, maar het moeten er meer dan 150 zijn geweest’). Binnenkort verschijnt het boek dat hij erover maakte, voor SANTOS zocht Moron nu alvast zes van zijn favoriete foto’s uit én vertelde hij de verhalen die erbij horen.​

Beeld: Bett Moron

Hij is beslist niet de eerste fotograaf of journalist die zich verdiepte in de supporterscultuur van Buenos Aires, maar weinigen pakten het zo grondig aan als Bett Moron. “Ik denk dat niemand er zo diep is ingedoken als ik”, beweert de Hongaarse fotograaf, die een jaar lang in de Argentijnse hoofdstad verbleef en ook reikte tot de buitenwijken en voorsteden. “En voor ik naar Buenos Aires vertrok, had ik er al maanden aan onderzoek opzitten. Via Google Maps had ik alle wegen rondom de stadions al eens bewandeld om de mooiste muurschilderingen te vinden en ik heb honderden uren aan beelden gekeken over fans en stadions. Maar mijn belangrijkste bronnen waren de mensen die ik in Buenos Aires heb ontmoet. Ik ging niet om met expats, al mijn vrienden waren locals. Fans van allerlei clubs en van allerlei leeftijden”, zegt Moron, die zelf jarenlang de wedstrijden van zijn favoriete club Budapest Honvéd FC bezocht (‘Het liefst achter de goal’), maar afknapte op het ‘steeds commerciëlere’ Europese voetbal en verliefd werd op de Zuid-Amerikaanse voetbalcultuur.

Al wat hij leerde over de voetbalcultuur van Buenos Aires, krijgt een plekje in zijn boek The Inexplicable Feeling, dat dus niet uit louter foto’s bestaat. Moron: “In documentairefotografie is context essentieel. Je kent het cliché: een foto vertelt meer dan duizend woorden. Natuurlijk is dat soms zo, maar vaker juist niet. Je begrijpt bijvoorbeeld niets van die foto van het napalmmeisje uit Vietnam, een van de meest iconische foto’s ter wereld, als je niet weet waar en wanneer die isgenomen. Die context wil ik de lezers bieden; ik heb het voetbal mogen beleven zoals de locals dat doen, dat wil ik niet alleen met foto’s, maar ook met woorden vertellen. Juist om met hen te delen wat ik beschrijf als the inexplicable feeling (‘het onverklaarbare gevoel’, red.).”

Voor ik naar Argentinië vertrok, had ik via Google Maps alle wegen rondom de stadions al eens bewandeld.
Bett Moron, fotograaf

Moron focuste zich bewust op de mensen op de tribunes. “Zoals een bekend stadionlied in Argentinië luidt: ‘Net als de tijd zijn spelers en managers vergankelijk, maar het enige dat blijft, zijn de supporters’. Daarom staan zij centraal in mijn foto’s, en niet de spelers of de Argentijnse voetbalstijl.” Om die reden gebruikte Moron zijn perskaart vaker niet dan wel; liever kocht hij een kaartje en nam hij plaats op de tribunes, tussen de supporters. “En daarom wil ik mijn boek straks ook in het Spaans uitbrengen en die versie gratis te downloaden maken. Ik ben de mensen zo dankbaar voor alle hulp en gedetailleerde informatie die ze me gaven. Wie ben ik om dat bij ze weg te halen, het mooi in te pakken en het dan weer terug te verkopen?”

Of Moron na het bezoeken van al die stadions nog een geheimtip heeft? “Hard question. De beste sfeer vind je in de armste buurten, zoals Laferrere. Maar ik zou niemand aanraden er op eigen houtje heen te gaan, het kan daar heel gevaarlijk zijn. Zelf heb ik de laatste jaren gewerkt aan verschillende projecten in de sloppenwijken van ieder Zuid-Amerikaans land, van Venezuela tot Chili, dus ik weet inmiddels wel waar ik wel en niet kan komen en hoe me te gedragen.”

De beste sfeer vind je in de armste buurten, maar ik zou niemand aanraden daar op eigen houtje heen te gaan.
Bett Moron, fotograaf
Racing Club de Avellaneda: El Cilindro

“Zoals ik al zei, ben ik vooral geïnteresseerd in mensen, maar dit is een foto die ik heel graag wilde maken, nog voor ik überhaupt aan het project begon. Dit is het stadion van Racing Club de Avellaneda, door de supporters El Cilindro genoemd. Niet veel voetbalstadions hebben zo’n perfecte cirkelvorm als dit stadion. Echt, het is briljant, majestueus.”

Club Atlético Temperley: Patroonheilige van de dieven

“Dit is een fantastisch voorbeeld van de achtergrondinformatie die je nodig hebt om te kunnen begrijpen wat je nu eigenlijk ziet. Ik durf namelijk wel te wedden dat maar weinig niet-Argentijnen weten waar dit over gaat. Jaren geleden, bij een van mijn eerste bezoeken aan Buenos Aires, zag ik deze man met de rode sjaal op talloze vlaggen in allerlei stadions. Na wat onderzoek kwam ik erachter dat hij Gauchito Gil heet. Gauchito was een 19de-eeuwse boer, die eerst een oorlogsheld werd en later uitgroeide tot een soort Robin Hood-achtige figuur. Tegenwoordig is hij een volksheld van bijna sacrale proporties, vooral in de armere buurten. Daar zijn ontelbare altaren voor hem opgericht, waar mensen kaarsen branden of bloemen, sigaretten en alcohol neerleggen. Hij is in het bijzonder belangrijk voor dieven, voor wie hij een soort patroonheilige is geworden en die van oudsher een deel van hun buit met hem ‘delen’. De wakende ogen van Gauchito over het kleine jongetje ontroeren me.”

Club Atlético Lanús: Met een traan en een lach

“In de Argentijnse voetbalstadions vind je mensen van alle leeftijden en zowel mannen als vrouwen; volgens mij zijn de fans nergens ter wereld zo divers. Met het bereiken van de finale van de Copa Libertadores was afgelopen seizoen het meest succesvolle uit de clubhistorie van Lánus. Deze foto is gemaakt in de wedstrijd tegen Chapecoense, die club die slechts een paar maanden daarvoor bijna het gehele team verloor bij die tragische vliegtuigcrash. Deze oude man was helemaal alleen naar de wedstrijd gekomen, maar genoot zoals ze in Buenos Aires zeggen a todo ritmo, met volle teugen, en entre llantos y alegrias, met een traan en een lach.”

Boca Juniors: De Denker

“Het is geweldig als je een foto kunt linken aan iets dat bij iedereen wel een belletje doet rinkelen. Dat gebeurde toen ik met mijn camera de tweede ring van Boca’s La Bombonera afspeurde en deze jongen spotte. Zijn lichaamshouding kwam me bekend voor en toen ik nog eens keek, wist ik het: jep, De Denker van Rodin.”

Club Atlético Nueva Chicago: Strijd met de elementen én de vlag

“Nueva Chicago is een ontzettend ondergewaardeerde club uit de wijk Mataderos. Hoewel de club vaker niet dan wel op het hoogste niveau speelt, heeft het een enorme supportersschare. Deze foto is gemaakt bij een van hun Clásico’s tegen Deportivo Morón. De telon, zoals de gigantische vlaggen genoemd worden, bedekte de hele lange zijde en werd gegrepen door de wind. Het ziet er misschien grappig uit, maar dat was het zeker niet voor de supporters die de strijd met de elementen én de vlag aan moesten.”

River Plate: Zakenlui of gewelddadig tuig?

“Kijk hoe de eerste lijn van los Borrachos del Tablon, River Plates beroemde supportersgroep, het stadion El Monumental binnentreedt. Zijn de barra bravas, zoals de supportersgroepen in Zuid-Amerika heten, de beste fans ter wereld? Zijn ze uitstekende zakenlui of is het gewoon gewelddadig tuig? Om eerlijk te zijn, heb ik in het Engels eigenlijk nog nooit een goed artikel over ze gelezen. Vandaag de dag kan iedereen journalist zijn, zonder verantwoordelijkheid te nemen voor wat ze schrijven. Je komt een boel, meestal overgeschreven, halve waarheden tegen van twijfelachtige bronnen en steeds weer dezelfde clichés. Zoals een buschauffeur opgesloten kan worden als hij een ongeluk veroorzaakt, zo zouden journalisten aansprakelijk moeten kunnen worden gesteld voor het verspreiden van bullshit.”

Over de Zuid-Amerikaanse supporters kom je een boel halve waarheden tegen en steeds weer dezelfde clichés.
Bett Moron, fotograaf

“Hoe dan ook, als je uit eerste hand meer wil weten over de structuur van deze groeperingen, hun banden met politiek en politie, plus alle negatieve en positieve gevolgen voor de sport, dan moet je mijn boek maar eens lezen. En ja, jullie mogen me verantwoordelijk houden voor de inhoud.”

The Inexplicable Feeling van Bett Moron verschijnt in binnenkort - houd onze kanalen in de gaten voor de verkoopinformatie. Check Morons Instagramaccount @elsentimientoinexplicable voor de laatste ontwikkelingen rondom het boek én voor meer foto’s. Voor wie meer wil weten, is Moron eveneens bereikbaar via e-mail, ook voor een Buenos Aires-gerelateerde voetbaltip: bettmoron@bettmoron.com.

Lees ook
365 - The World’s Greatest Football Grounds

Superdeluxe Box Set

We hebben weer iets te geks gemaakt, al zeggen we het zelf. In een zéér gelimiteerde oplage is er nu de '365 - World's Greatest Football Grounds - Superdeluxe Box Set'. Hét ultieme cadeau voor de stadionliefhebber.
365 - The World’s Greatest Football Grounds

Het Ultieme Stadionboek

Oogverblindende wereldvelden, stokoude stadions, architectonische hoogstandjes, klassieke voetbaltempels en de meest waanzinnige decors. In deze moddervette SANTOS verzamelden we de 365 mooiste stadions en voetbalvelden ter wereld. Om eindeloos in te bladeren én om je bucketlist compleet te maken. Het ultieme stadionboek voor iedere liefhebber.
SANTOS #15: Eredivisie Shirtbijbel

Eredivisie Shirtbijbel

Of we een tijdloze voetbalshirtbijbel wilden maken, met alle clubs erin die ooit in de eredivisie hebben gespeeld? Natuurlijk wilden we dat. Een beter onderwerp bestaat haast niet.
SANTOS #13: De 25 schoonheden van het amateurvoetbal

Broodje
bal

Het broodje bal is de meest onderschatte snack uit de Nederlandse voetbalkantine, betoogt Sjoerd Mossou. Daarom graag uw aandacht voor de van het vet druipende gehaktbal en het zachte puntje van vijftien cent uit een doorschijnende zak. Eet smakelijk!
SANTOS #14: Engeland special

De keeper, de kopbal,
de redding, de hond
en de duik

Ze mogen zich voor van alles op de borst kloppen, maar de beste voetballer aller tijden komt niet uit Engeland. De beste doelman wellicht wel. Of in ieder geval: de keeper met de meest legendarische save(s) aller tijden. Wilfried de Jong over Gordon Banks (1937-2019), de doelman die net zo gemakkelijk een zwerfhond klemvast nam als een kopbal van Pelé uit zijn goal ranselde.
SANTOS #14: Engeland special

De meest eigenwijze club van Engeland

De kleine non-league club Lewes FC overleefde een bijna-faillissement en geldt tegenwoordig als een voorbeeld voor andere clubs. Hoe? Door alles nét even anders te doen dan de rest. “We zijn niet tegendraads om het tegendraads zijn. We willen gewoon het goede doen.”