Lulkoek: Hoe overleef je een strafschoppenserie?

Woord: Michel Abbink
Gepost: 21-06-2018
Michel Abbink, alias @sportzeloot, ontrafelt mythes, kraakt clichés en licht tegels. Deze keer de gouden regels die de WK-bondscoaches zouden moeten toepassen in strafschoppenseries.

Beeld: VI Images
Eerder verschenen in SANTOS #02, mei 2016.

Goedbeschouwd is het een wonder dat de strafschoppenserie het Sepp Blatter-regime bij de FIFA heeft overleefd en twee jaar geleden op het EK haar veertigjarig jubileum mocht vieren op een eindtoernooi. In zijn tijd als secretaris-generaal pleitte de Zwitser meermaals voor het liquideren van de penaltyreeks, zonder een geschikt alternatief aan te dragen.

Eenmaal aan de macht kwam Blatter niet verder dan oneliners als “Verlengingen zijn een boeiend drama, maar strafschoppen een tragedie”. Misschien dat opvolger Gianni Infantino gezien zijn arbeidsverleden ooit een loting omarmt om een winnaar te bepalen, maar op korte termijn is de afschaffing van de penaltyreeks niet eens onderwerp van discussie in Zürich.

De aanwas van Southgates en Peydrossen (zij die op het internationale podium weinig klaarspeelden, maar toch bekendheid genieten door het missen van een cruciale strafschop) zal met andere woorden gewoon doorgaan, ook deze zomer op het WK in Rusland.

Na het in kaart brengen van 397 pingels tijdens EK- en WK-penaltyreeksen (tot het EK 2016) geven we de WK-bondscoaches de volgende zes adviezen mee.

1. Neem een Tsjech (of Andreas Brehme) op in de technische staf

Dat we het belangrijkste ‘penaltywoord’ danken aan een Tsjech berust niet op toeval. Niet alleen Antonin Panenka had twee keer succes (op het EK 1976 en 1980), ook de andere achttien strafschoppen die Tsjechoslowakije en ‘opvolger’ Tsjechië namen, werden verzilverd. Geen enkel ander land dat minimaal tien keer aanlegde, kan zulke florissante cijfers overleggen.

Duitsland volgt op de voet met 92,9 procent omgezette penalty’s. Illustratief voor het Germaanse vertrouwen: Andreas Brehme nam op het WK 1986 zijn strafschop tegen Mexico met links om vier jaar later op het WK 1990 tegen Engeland met rechts te vuren. Een unicum.

Brehme nam op het WK in 1986 een penalty met links, vier jaar later deed hij dat met rechts. Een unicum.
2. Gooi alles op een gelijkspel tegen Engeland

De Engelsen zouden de euro nog willen invoeren als in ruil daarvoor de strafschoppenserie het loodje legt. Slechts 22 van de 34 penalty’s die de eenmalige wereldkampioen moest nemen, werden benut, goed voor een percentage van 64,7.

Nederland staat aan de onderkant van de middenmoot met een score van 71,9, net onder Brazilië. Vaak had Oranje de pech dat één gemiste strafschop dodelijk bleek, zoals op de EK’s van 1992 en 1996, omdat de opponent een buitenaards niveau haalde. Op het WK 1998 viel het doek nadat Brazilië voor de beste penaltyreeks ooit zorgde; perfectie in viervoud.

Verdedigers missen vaker dan gemiddeld een strafschop. Op het WK 2014 bleek Ron Vlaar geen uitzondering.

3. Zet zoveel mogelijk aanvallers op het lijstje

Verdedigers falen het vaakst tijdens de ontknopingshectiek. Mede door toedoen van Frank de Boer en Ron Vlaar misten spelers uit deze linie 28,8 procent van de strafschoppen. Middenvelders en aanvallers doen het met percentages van respectievelijk 26,2 en 21,5 beter.

Keepers scoren het beste, al betreft dit een ‘vuile’ statistiek. De Portugees Ricardo haalde tot nu toe als enige de trekker over en schoot overtuigend raak in de kwartfinales van het EK 2004 tegen Engeland.

4. Geef invallers het vertrouwen

Van alle strafschoppen in de series leverde 74,8 procent een doelpunt op. Dit moyenne was lager geweest zonder invallers, want zij noteren een percentage van 77,2. Roberto Baggio schoot als supersub raak in de halve eindstrijd van het WK 1990 en de kwartfinale van het WK 1998, maar faalde als basisspeler in de WK-finale van 1994.

Dat niet elke ingebrachte speler succesvol is, kan Luciano Narsingh beamen sinds het Champions League-duel tussen Atlético Madrid en PSV van maart 2016. Duur was ook de gemiste penalty van invaller David Trezeguet in de WK-finale van 2006.

Het winnen van de toss is het halve werk, zo blijkt.

5. Begin met het winnen van de toss

Toegegeven: heel veel maakt het niet uit op basis van de 41 strafschoppenseries tijdens EK’s en WK’s. 22 keer trok het team dat het bal opende aan het langste eind, negentien keer triomfeerde het land dat voor de gelijkmakende beurt zorgde. Op het WK 2014 schakelde het Nederlands elftal in de kwartfinales Costa Rica uit, hoewel de Midden-Amerikanen mochten beginnen. De negen series daarvoor werden allemaal gewonnen door het startende land

6. Vermijd twee penaltyseries achter elkaar

Speculeren op een titel door de boel dicht te metselen en hopen op mazzel in de penaltyreeks heeft niet zoveel zin. Het is in de EK- en WK-historie nog maar één land gegeven om in twee rondes achtereen als winnaar uit een strafschoppenserie te komen: Argentinië in 1990. Het geluk van de andere landen die voor een bisnummertje gingen was op. Na onder meer Engeland en Frankrijk in 1996 en Spanje in 2002 kregen in 2014 Costa Rica en Nederland te maken met deze ongeschreven wet die bij deze is opgeschreven.

De misser van David Trezeguet in de WK-finale van 2006 was een dure.

Lees ook
Binnendoor

Björn van
der Doelen

​“Mark van Bommel kon de hele dag over voetbal praten. Ik keek niet eens de samenvattingen van mijn eigen wedstrijden, ging liever een beetje pielen met mijn gitaar.”
Overig

Ciao, Marco

Zijn afscheid in San Siro op 18 augustus 1995 voelde zo ongelooflijk, dat de toen zestienjarige Sjoerd Mossou besloot het niet te geloven. Marco van Basten was zijn held, en helden stopten niet. Hij was pas dertig, godverdomme.
Interview

Sneijder zingt
Hazes

Als iemand de soundtrack schreef bij het leven van Wesley Sneijder, dan was het André Hazes. “Bij bijna alles wat ik denk, doe of meemaak, past wel een nummer van André.”
Reconstructie

Het wonderlijke relaas
van verzorger Jan Maas

Supersub Wim Kieft uit Amsterdam is voor altijd de man die met een curieuze kopbal de aanzet gaf tot Oranjes EK-winst in 1988. Verzorger Jan Maas uit Ven-Zelderheide schreef geschiedenis door tijdens het bekertreffen tussen N.E.C. en De Treffers in 2000 juist een doelpunt met zijn hoofd te voorkomen. Reconstructie van een van de meest bizarre voetbalacties ooit.
Binnendoor

Leo
Beenhakker

“Ik ben een jaar lang een kakkerlak genoemd in Amsterdam en een pleurisjood in Rotterdam. En niet alleen door simpele zielen, maar ook door intelligente mensen met een leidinggevende baan bij een groot kantoor. Kun je zeggen: ‘Dat hoort erbij als je overstapt.’ Maar dat ís niet normaal.”
Overig

SANTOS presenteert:
DIEGO MARADONA

Nog een paar weken en dan verschijnt DIEGO MARADONA, de veelbesproken docufilm van Oscarwinnaar Asif Kapadia (SENNA, AMY) over de opkomst en ondergang van Diego Armando Maradona. Wij hebben ’m alvast mogen zien en we kunnen verklappen: het is 125 minuten lang genieten geblazen van nog niet eerder vertoonde beelden. In aanloop naar de bioscooppremière toert SANTOS langs filmhuizen in Breda, Utrecht en Rotterdam met een speciale preview van de film.