Messi was hier

Woord: Dennis van Bergen
Gepost: 27-11-2018
Je zou het haast vergeten, maar Lionel Messi werd officieel volwassen in het Dish Hotel in Enschede, Overijssel. In de zomer van 2005 was dat, toen hij met Argentinië deelnam aan het WK onder 20 in Nederland. Ooggetuigen halen herinneringen op.

Beeld: Roberto Lopez Ramirez en Pim Ras
Eerder verschenen in SANTOS #08, juni 2018.

Er kan nog zo veel moois gebeuren in het leven van Rolph Droste (31) uit Oldenzaal, één ding zal hij voor eeuwig kunnen blijven zeggen: dat hij ploeggenoot van Lionel Messi is geweest. Niet heel lang weliswaar, een paar trainingen. En nee, hij heeft niet de illusie dat de Argentijn, in 2005 met zijn vaderland actief op het WK onder 20 jaar in Nederland, nog weleens terugdenkt aan de schijnbewegingen van de Tukker. Niettemin staan de beelden nog altijd op het netvlies van Droste: hij en ‘Leo’ vrolijk samen in een rondootje op de velden van Sparta Enschede, het tijdelijke domein van ‘La Albiceleste’ in Nederland.

“Francisco Ferraro, bondscoach van Argentinië, had in regionale krant Tubantia laten weten dat hij voor het partijspel op trainingen drie voetballers van niveau nodig had”, vertelt Droste, thans consultant. “Met mijn ploeggenoten Jesper Winkelhuis en Roel Kothman van Quick’20 heb ik me meteen aangemeld. Want ja, wie wil nu niet met Messi voetballen?”

Bakvisjes

Lionel Messi in Nederland. Het is, ook in 2005 al, een bijzondere gebeurtenis. De Argentijn, trainend op de velden van Sparta Enschede, DZOH in Emmen en FC De Bilt. Het prikkelt de fantasie, ook al heeft de aanvaller dan nog maar net zijn debuut gemaakt voor FC Barcelona.

Daarvoor zijn de verhalen al te talrijk. Over hoe goed hij is. Over het wonder op aarde dat hij schijnt te zijn. De nieuwe Maradona wellicht. En dat veronderstelde toptalent pingelt er lustig op los op sportpark Schreurserve in Enschede, midden in de wijk ’t Ribbelt, op cornerafstand van winkelcentrum ’t Ribbelt.

Als toeschouwer bij een van de eerste trainingen vraagt KNVB-voorzitter Henk Kesler zich hardop af ‘wie nu eigenlijk Messi is’.

Alleen: bewegende beelden van de Argentijn zijn dan nog vrij schaars. Vandaar dat zijn aanwezigheid aanvankelijk nog tot wat verwarring leidt in het oosten van het land, waar Argentinië onder 20 de voorbereiding start. Bij Henk Kesler bijvoorbeeld, voorzitter van de KNVB. Als toeschouwer bij een van de eerste trainingen vraagt Kesler zich hardop af “wie nu eigenlijk Messi is”. Het is, volgens Roberto Lopez Ramirez, kenmerkend voor de status die Messi dan heeft: een voetballer over wie velen hebben gehoord, maar die weinigen écht kennen.

Ramirez, een Utrechtse Curaçaoënaar, gaf zich voor het toernooi op als vrijwilliger met het idee kaartjes te mogen scheuren aan de stadionpoorten, maar kreeg tot zijn verbazing de rol van teambegeleider van de Argentijnse jeugdploeg toebedeeld.

Van dichtbij maakt hij mee hoe het nog tamelijk onbekende rupsje Messi, die de eerste wedstrijd op de bank begint, zich tot vlinder ontpopt. Treffend omlijst met drie prijzen: de WK-bokaal met zijn land, de prijs van beste speler en die van topscorer van het toernooi. “Tijdens die eerste trainingen in Enschede was het nog rustig langs de kant. Later, met name ook in Emmen en De Bilt, krioelde het van de bakvisjes. Ik hoor die jonge meisjes nu nóg roepen: ‘Messi, Messi, Messi!’ ”

Je zou dus kunnen stellen dat Nederland het decor vormt waarin Messi groot wordt. Of toch in elk geval de plek waar de wereld de FC Barcelona-vedette leert kennen.

En waar hij ook nog eens officieel volwassen wordt. Op 24 juni 2005, in de lobby van het Dish Hotel in Enschede, zingen zijn ploeggenoten uitbundig het Lang zal hij leven voor Messi, die voor de gelegenheid een mal hoedje krijgt opgezet.

Ook is er taart voor de – op een ander spitsje na, namelijk Sergio Agüero – jongste speler van de selectie. “Lionel 18 jaar!” prijkt met chocoladeletters tussen de toefjes slagroom.

Alsof al die aandacht niet al ongemakkelijk genoeg is voor de verlegen benjamin, wacht buiten nog de fotograaf die een verjaardagskiekje zal maken. Een dag later is het resultaat ervan te zien in de regionale krant: Messi die hangend in een doelnet met een feesttoetertje in zijn mond en een flauwe glimlach om zijn lippen de lens inkijkt.

“Messi was dat slimme jochie dat twee klassen had overgeslagen en desondanks de beste was van allemaal”, zegt Lopez Ramirez. “Toch straalde hij dat buiten het veld in niets uit. Hij stelde zich heel nederig en onopvallend op. Hij had helemaal niets met de schijnwerpers.”

Mannetjesolifant Radza

De tientallen foto’s die Lopez Ramirez koestert uit 2005 vertellen feilloos het verhaal van de jongen die, in tegenstelling tot zijn drukke maatje Agüero, vooral in stilte geniet. Wanneer hij met zijn ploeggenoten de MediaMarkt in Enschede bezoekt bijvoorbeeld, op een spaarzaam middagje vrij voor de dan al gedisciplineerde Argentijnse jeugdploeg. Voor het gros voelt het als een speeltuin, een walhalla aan elektrische apparaten. Voor Messi geldt dat ogenschijnlijk een stuk minder. Ingetogen blij oogt hij slechts wanneer hij na een poosje struinen langs PlayStations, laptops en flatscreentelevisies via de schuifdeuren weer naar buiten komt. In zijn hand draagt Messi een plastic tas. “Ik ben toch niet gek?!” staat erop.

Of neem die middag in Dierenpark Emmen. Twee dagen eerder heeft een excellerende Messi Argentinië in stadion De Meerdijk naar een 1-0 zege op Duitsland geleid, nu banjert hij langs impala’s en hyena’s. Soms staat hij even stil, zoals bij de groep ringstaartapen. Of wat langer, als hij poseert voor een foto bij een zeeleeuw. Veel vaker sloft Messi, gehuld in korte broek en met een zwart petje op zijn hoofd, gestaag door.

De plaat die zonder twijfel het meest tot de verbeelding spreekt, is die van de wereldster samen met mannetjesolifant Radza. Juist omdat die zo alleszeggend is over hoe die zo geniale voetballer zich manifesteert wanneer hij geen schoenen met noppen draagt. Hij, Messi (1,69 meter), ondergeschikt aan Radza, de grijze kolos van 4.000 kilo. De voetballer kijkt naar het dier zoals hij bijna altijd kijkt: gereserveerd. Alsof hij stil wordt van zo veel overmacht.

“Of je Messi nu in het hotel meemaakte, bij de dopingcontrole of in de dierentuin; hij was altijd de rust zelve”, weet Lopez Ramirez. “Je merkte aan Leo dat hij zich pas echt op zijn plaats voelde als hij kon doen wat hij het allerliefste deed: voetballen. Op andere momenten zag of hoorde je hem amper. Ook in de spelersbus niet. Pas wanneer het stadion opdoemde, kwam Messi tot leven. Net als zijn ploeggenoten. Dan gingen ze, bij wijze van strijdlied, uitbundig zingen en klappen.”

Het is een fascinerend beeld. Messi, die, wanneer De Meerdijk zich plots ontheft uit de Drentse weilanden, vol opwinding en jongensachtig enthousiasme door het busraam tuurt. Daar ligt wat hij nodig heeft: een veld, twee doelen en gekalkte lijnen.

Je zou dus kunnen stellen dat Nederland het decor vormt waarin Messi groot wordt. Of toch in elk geval de plek waar de wereld hem leert kennen.

De Argentijn manifesteert zich niet alleen in Emmen, maar ook in het stadion van FC Twente, waar hij in de kwartfinale tegen Spanje (3-1) voor zijn fraaiste doelpunt van het toernooi tekent door fenomenaal weg te draaien bij twee tegenstanders. En in de Utrechtse Galgenwaard, waar Brazilië wordt verslagen met 2-1, onder meer dankzij een treffer van het wonderkind.

Lopez Ramirez: “Gevolg: nóg meer journalisten wilden wat van Messi. De jongen die van horen zeggen zo’n geweldig talent was, bewees dat nu immers tijdens een evenement waarvan de hele wereld live kon genieten. In Nederland is het jochie Messi wereldvedette geworden.”

“Spekkie, spekkie”

Messi moet er zichtbaar nog aan wennen. Met één druk op de knop tovert Lopez Ramirez er vanuit zijn laptop het tastbare bewijs voor tevoorschijn: Messi die met frisse tegenzin trucjes doet in een BNN-programma. Messi die plichtmatig de ‘Gouden Klomp’, de officieuze prijs voor beste speler, in ontvangst neemt.

Slechts een enkele keer wekt de pingelaar de indruk mediaverplichtingen leuk te vinden. Dat is wanneer NOS-verslaggever Kees Jongkind hem wat oud-Hollands snoepgoed voorschotelt. “Wat zijn dit?”, vraagt Messi. “Spekkies”, antwoordt Jongkind. Een zonnige grijns trekt over Messi’s gelaat. Dan zegt hij, terwijl hij met zijn hand een smulgebaar maakt: “Spekkies. Hmm. Lekker.” Reden voor de bakvisjes langs de trainingsvelden om in plaats van “Messi, Messi” vanaf nu “Spekkie, spekkie” naar hem te roepen.

Jongkind kort na het toernooi: “Hij was toen wat chagrijnig, zat niet lekker in zijn vel. Alleen dat spekkie vond-ie wel wat. Toen hij aan het eind van het toernooi de Gouden Klomp voor speler van het toernooi kreeg, zagen we een compleet ander persoon. Vrolijk en vol zelfvertrouwen.”

Dat kan ook door de inhoud van de klomp komen, daarin zat namelijk een kingsize spekkie.

Nóg een bijzonder mediamoment, vastgelegd door NOS en BNN: de keer dat Lopez Ramirez door een onbekend nummer wordt gebeld. Hij is dan in De Bilt, waar Argentinië traint in aanloop naar de finalewedstrijd tegen Nigeria. “Hé, Diego hier”, hoort de Nederlandse begeleider aan de andere kant van de lijn. “Mag ik Leo even?”

Lopez Ramirez, perplex over welke grootheid zojuist door de speaker van zijn Nokia-telefoon heeft geklonken, geeft het toestel onmiddellijk door. En ziet dan van een afstandje hoe Messi hier, op Sportpark Weltevreden, zijn eerste woorden wisselt met zijn roemruchte landgenoot, Diego Armando Maradona. Lopez Ramirez: “Wat ik me van het gesprek herinner, is dat Messi, net als ik, vrij beduusd was. Vereerd ook met name dat Maradona voor de televisie zat om naar zijn wedstrijden te kijken.”

Knappe Twentse

‘Pluisje’, die met zijn ‘Hand van God’ langs de stadions van FC Emmen en FC Twente zapt vanuit Buenos Aires. Puur om Messi te kunnen zien in Argentinië onder 20. Het tekent de belangstelling die het kind van Rosario ook in zijn vaderland langzaam losmaakt. Maar waarvan het lijdend voorwerp niet echt notie lijkt te hebben.

Lopez Ramirez ziet de scène nog zó voor zich: Messi zittend op het bed van zijn hotelkamer in Enschede. Doorgaans vroeg hij op dit soort momenten of de Nederlander telefoonkaarten voor hem wilde halen. Of andere kleine boodschappen. Na al die weken in Tukkerland, Emmen en De Bilt heeft hij een vraag van geheel andere orde. “Messi vroeg of ik tegen de dame van de receptie, een knap Twents meisje met steil donkerbruin haar, wilde zeggen dat hij haar leuk vond”, vertelt Lopez Ramirez.

Het is er nooit van gekomen. De Nederlander had naar eigen zeggen “geen zin het versierwerk voor Messi te doen”. Lopez Ramirez: “Ik vraag me sowieso af in hoeverre zij een goed beeld heeft kunnen krijgen van Messi. De spelers werden zó afgeschermd in het hotel, dat ze amper in contact kwamen met het personeel.”

Messi bleek in de jaren daarna geen vrouwengek, zijn huidige vrouw Antonella was zijn eerste echte liefje. Eén keer, jaren na het jeugd-WK, betrappen paparazzifotografen hem in een stripclub. Heel compromitterend zijn die beelden niet. In tegenstelling tot de meesten van zijn ploeggenoten, die vrolijk rondneuzen in de boezems van de dames van plezier, speelt Messi er voetbalspelletjes op de PlayStation.

In Nederland merkt Lopez Ramirez aan wie de sterspeler zijn karakter te danken heeft. Het is kort na de finale tegen Nigeria, die Messi met twee doelpunten heeft beslist in De Galgenwaard (2-1), als het voor het spelershotel een drukte van belang is. De beveiliging heeft amper grip op de potpourri van uitgelaten supporters. Dan krijgt de teambegeleider een belletje van de receptionist, die het langzaam wel gehad heeft met de mensen die met smoesjes het hotel proberen binnen te komen. “Er beweert hier iemand dat hij de vader van Messi is”, klinkt het geïrriteerd.

Even later staat Lopez Ramirez oog in oog met Jorge Messi. Inderdaad, de vader van. “Je zou denken: Die man is boos dat hij dat hotel aanvankelijk niet werd binnengelaten”, kijkt Lopez Ramirez terug op zijn ontmoeting met senior. “Niets daarvan. Hij had alle begrip voor de situatie, voelde zich bijna bezwaard dat hij me moest lastigvallen op de avond waarop zijn zoon zijn elftal aan de jeugdtitel had geholpen. Zo vader, zo zoon.”

Het zijn herkenbare anekdotes voor Rolph Droste, consultant uit Oldenzaal, die er op de training in 2005 nog weleens een een-tweetje uit wilde persen met Messi, maar verder nauwelijks contact kreeg met de kleine grote man. Tot op de dag van vandaag komt het hem niettemin van pas, zijn korte verleden als ploeggenoot van de Argentijn. Wanneer hij voor zijn werk in Zuid-Afrika komt bijvoorbeeld. “De pastoor met wie ik daar samenwerk, stelt me aan mensen steevast voor als ‘de voetballer die ooit samen speelde met Messi’. Dan zie je ze kijken, joh!” Lachend: “Het zijn van die momenten dat ik bijna van mezelf ga denken dat ik nog écht goed kon voetballen ook.”

Lees ook
SANTOS #10: SANTOS Voetbalreisgids

Handboek voor de ideale voetbaltrip

Wat zijn de tofste steden en regio’s voor een ideaal voetbalweekendje? Waar vind je de beste pubs, of die ene obscure snackbar van een beroemde oud-speler? In welke steden vind je glamour en glorie, maar ook pure cult? Hoe kom je aan kaartjes? Kun je met je vrienden het beste naar Londen, of misschien toch naar Liverpool?
SANTOS #09: NAAR HET STADION

De ziel van de Eredivisie in 18 foto’s

Of hij misschien zin had om voor SANTOS en de Eredivisie CV de ziel van onze eigen, schitterende Eredivisie in beeld te brengen, vroegen we een paar maanden geleden aan fotograaf annex stadionfetisjist Marco Magielse. We waren nog niet uitgesproken, of Magielse zat al in de auto. Zo’n 4.500 kilometer en 18 stadions verder wilde hij eigenlijk nog niet stoppen, maar helaas, de Eredivisie-huizen waren op. Gelukkig hebben we de foto’s nog. Daarom, nog 18 keer: een kijkje in de ziel van de Eredivisie door de lens van de misschien wel beste voetbalcultuurfotograaf van Nederland.
Interview

Being
Berry

Zijn halve leven geleden won Hubertus Aegidius Hermanus van Aerle (55) in één maand tijd de Europacup I met PSV en het EK met Oranje. Rijk werd hij er niet van, althans: niet in financiële zin. De cultheld bleef altijd in Helmond wonen, die schitterende, grote stad van HVV, Het Haagje, ‘Skiete Willy’ en Berry de Musical.
SANTOS #09: NAAR HET STADION

De ziel van FC Groningen in 57 foto’s

Fotograaf en stadionfetisjist Marco Magielse reist deze maanden langs de achttien Eredivisie-stadions om ze op geheel eigen wijze vast te leggen. Het stadion van FC Groningen was zijn laatste halte. 57 foto’s van het Hitachi Capital Mobility Stadion (jawel) om je vingers bij af te likken
SANTOS #09: NAAR HET STADION

De ziel van FC Groningen:
trillende tribunes en
uitgelaten Ultras

Op zoek naar de ziel van onze achttien Eredivisie-stadions vragen SANTOS en de Eredivisie CV een legertje insiders, van een beetje bekend tot heel bekend, wat hun club voor hen betekent. Vandaag Henk Mulder, de onbetwiste FC Groningen-specialist van de voetbal- en schrijversfamilie Mulder.
SANTOS #09: NAAR HET STADION

De ziel van Ajax in 56 foto’s

Fotograaf en stadionfetisjist Marco Magielse reist deze maanden langs de achttien Eredivisie-stadions om ze op geheel eigen wijze vast te leggen. Dit keer de Johan Cruijff ArenA van Ajax zoals je ’m nog niet eerder zag.