‘Neem de beker, vul en ledig hem’

Woord: Jaap Visser
Gepost: 18-04-2018
Voor de SANTOS-special over de KNVB Beker verdiepte Jaap Visser zich in de psyche van de penaltyserie, een onbevredigend sluitstuk en tegelijk zinderende apotheose van menig bekerduel. Het resultaat is een verhaal over legendarische thrillers, tips en trucs. Dit kader, over de zes bekerfinales die werden beslecht door pingels, haalde het blad niet.

Beeld: VI Images, ANP
De SANTOS-bekerspecial nog niet in huis? Bestel ’m hier!

1948

Karel Lotsy heeft naar een draak van een bekerfinale zitten kijken, maar Neerlands vermaarde sportdiplomaat, en preses van de voetbalbond, verkeert in opperbeste stemming. Wageningen-DWV heeft op zaterdag 19 juni 1948 hooguit 12.000 toeschouwers naar het Olympisch Stadion getrokken (en de wegblijvers hadden het grootste gelijk), maar Karel weet dat de betonnen arena de volgende dag tot op de laatste plek van de extra tribunes bezet zal zijn.

Zondag 20 juni is het Lotsy-dag en zullen 63.000 geestdriftige landgenoten Fanny Blankers Koen uitgeleide doen naar de Spelen in Londen waar zij zich met vier keer goud tot de koningin van het olympisch atletiektoernooi zal kronen. Op de Olympische Dag in Amsterdam, een initiatief van Lotsy, zal ook Prins Bernhard met zijn paard The Priest acte de présence geven bij het springconcours en zal het Nederlands Bondselftal een 2-1 zege op de Britse Olympische voetbalploeg boeken.

Wanneer Eersteklasser Wageningen en de verrassend tot de finale doorgedrongen Tweedeklasser DWV uit Amsterdam-Noord op 0-0 zijn blijven steken, nemen beide ploegen drie strafschoppen, achter elkaar. Wageningen mist er één, maar zijn keeper Gerrit van Elst stopt twee DWV-penalty’s. Daarop overhandigt Lotsy de bijbehorende cup aan Wageningen-captain Job Jansen en ‘Karel de Kerel’ zegt er olijk bij: ‘Neem de beker, vul en ledig hem.’

Teleurstelling bij PSV in 2001 als het de tanden stuk bijt op FC Twente-keeper Sander Boschker.

1949

Ook de bekerfinale van het jaar er op wordt, in Eindhoven, vanaf de stip beslecht. Op zaterdag 11 juni 1949 verslaat Quick 1888 uit Nijmegen Helmondia (na een 1-1 eindstand) bij het penaltyschieten: twee uit drie om één uit drie. De kranten besteden er nauwelijks aandacht aan, de bekerfinale valt in het niet bij de op zondag de twaalfde gespeelde interland Denemarken-Nederland. Die wordt met 2-1 gewonnen dankzij doelpunten van Abe Lenstra en uitblinker Faas Wilkes.

1964

Piet Vogels is op donderdagavond 14 mei 1964 de Limburgse bekerheld wanneer hij namens Fortuna’54 in Eindhoven de strafschoppen van Henk Houwaart en Piet de Zoete van ADO stopt. Ditmaal nemen de finalisten, die elkaar met 0-0 in evenwicht hebben gehouden, elk vijf strafschoppen. Dat gebeurt nog steeds niet om en om, maar eerst werkt ADO z’n portie van vijf af, waarna van Fortuna alleen de Joegoslaaf Alex Petakovic mist (naast).

2001

De volgende bekerfinale met een strafschoppenontknoping laat 37 jaar op zich wachten. In 2001 komen FC Twente en PSV niet tot scoren in de Rotterdamse Kuip, die al een tijdje het vaste podium voor de eindstrijd is. Sander Boschker maakt vervolgens de blits door bij een achterstand van 3-1 achter elkaar de pingels van John de Jong, collega-keeper Ronald Waterreus en Joonas Kolkka onschadelijk te maken. Daardoor wint Twente met 4-3.

Deze knal in de kruising van Gerald Sibon in 2009 betekent de 5-4 en de enige Friese bekerzege ooit.

2007

Op 6 mei 2007 gaat het tussen Ajax en AZ na een 1-1 eindstand lange tijd zonder missers gelijk op. Uiteindelijk keert Maarten Stekelenburg in de achtste ronde de inzet van Ryan Donk en flikt Edgar Davids z’n laatste kunstje voor Ajax door er 8-7 van te maken.

2009

Was Sander Boschker in 2001 nog de killer van de penalty’s van PSV, op 17 mei 2009 tegen Heerenveen stopt de FC Twente-doelman er, na een in 2-2 geëindigde finale, niet één. En omdat Youssouf Hersi overschiet, betekent de knal in de kruising van Gerald Sibon 5-4 en de enige Friese bekerzege ooit.

Deze zes bekerfinales werden beslecht door strafschoppen

1948: Wageningen-DWV 0-0 (2-1)
1949: Quick 1888-Helmondia 1-1 (2-1)
1964: Fortuna’54-ADO 0-0 (4-3)
2001: FC Twente-PSV 0-0 (4-3)
2007: Ajax-AZ 1-1 (8-7)
2009: sc Heerenveen-FC Twente 2-2 (5-4)

Een misser van Ryan Donk in 2007 kost AZ de kop tegen Ajax.

Lees ook
Beeldreportage

De vlucht van
scheidsrechter Pijper

Bij het grasduinen in de beeldbanken stuitten we op een aantal fascinerende foto’s van de wedstrijd NAC-Ajax van 16 september 1973. Of eigenlijk: van ná de wedstrijd, toen scheidsrechter Henk Pijper – die in de laatste seconden de 3-3 van NAC afkeurde – op de vlucht moest voor ontstemde NAC-supporters. Kijk en verwonder uzelf (en let vooral op die politiehond en de ‘vluchtauto’, in allerijl gecharterd nadat de deur van een politiewagen niet open ging).
SANTOS #10: Voetbalreisgids

Tien tips
voor de ideale
voetbaltrip

Nu het nieuwe voetbalseizoen in alle hevigheid is losgebarsten en de Nederlandse ploegen in Europa hun tegenstanders kennen, kunnen de voetbaltripjes weer worden geboekt. De redactie van SANTOS geeft reisadvies.
SANTOS #04: DE KLASSIEKER

Mulder bemint:
Mladen Ramljak

De Joegoslaaf Mladen Ramljak, afgestudeerd econoom én vooraanstaand lid van het ‘Genootschap der Scheermessen’, won met Feyenoord de landstitel en de UEFA Cup. Het is vandaag 40 jaar geleden dat hij overleed. Jan Mulder haalt herinneringen op.
SANTOS #13: De 25 schoonheden van het amateurvoetbal

Kantines,
cornervlaggen
en kleedkamergeluk

In SANTOS #13 belijden we onze liefde voor amateurvoetbal. Inderdaad, net als in een eerdere SANTOS, maar toch weer op een andere manier. Omdat het zo’n ongelooflijk rijk onderwerp is, en omdat het je zo heerlijk terugbrengt naar de essentie: naar voetbal omdat het leuk is. Naar voetbal als een sociaalcultureel fenomeen ook.
Reportage

Lachen
Gieren
Gullit

Van Qatar naar Hilversum, van Varkenoord naar Miami, en terug via Rome en Schotland. Ruud Gullit leidt een fascinerend bestaan, vrolijk slalommend tussen de hoogte- en dieptepunten van zijn leven. Een weekend lang in het spoor van de nimmer verwelkende Zwarte Tulp. “Ik zie het zo: als ik niet naar links kan, dan ga ik maar naar rechts.”
Binnendoor

Björn van
der Doelen

​“Mark van Bommel kon de hele dag over voetbal praten. Ik keek niet eens de samenvattingen van mijn eigen wedstrijden, ging liever een beetje pielen met mijn gitaar.”