‘Neem de beker, vul en ledig hem’

Woord: Jaap Visser
Gepost: 18-04-2018
Voor de SANTOS-special over de KNVB Beker verdiepte Jaap Visser zich in de psyche van de penaltyserie, een onbevredigend sluitstuk en tegelijk zinderende apotheose van menig bekerduel. Het resultaat is een verhaal over legendarische thrillers, tips en trucs. Dit kader, over de zes bekerfinales die werden beslecht door pingels, haalde het blad niet.

Beeld: VI Images, ANP
De SANTOS-bekerspecial nog niet in huis? Bestel ’m hier!

1948

Karel Lotsy heeft naar een draak van een bekerfinale zitten kijken, maar Neerlands vermaarde sportdiplomaat, en preses van de voetbalbond, verkeert in opperbeste stemming. Wageningen-DWV heeft op zaterdag 19 juni 1948 hooguit 12.000 toeschouwers naar het Olympisch Stadion getrokken (en de wegblijvers hadden het grootste gelijk), maar Karel weet dat de betonnen arena de volgende dag tot op de laatste plek van de extra tribunes bezet zal zijn.

Zondag 20 juni is het Lotsy-dag en zullen 63.000 geestdriftige landgenoten Fanny Blankers Koen uitgeleide doen naar de Spelen in Londen waar zij zich met vier keer goud tot de koningin van het olympisch atletiektoernooi zal kronen. Op de Olympische Dag in Amsterdam, een initiatief van Lotsy, zal ook Prins Bernhard met zijn paard The Priest acte de présence geven bij het springconcours en zal het Nederlands Bondselftal een 2-1 zege op de Britse Olympische voetbalploeg boeken.

Wanneer Eersteklasser Wageningen en de verrassend tot de finale doorgedrongen Tweedeklasser DWV uit Amsterdam-Noord op 0-0 zijn blijven steken, nemen beide ploegen drie strafschoppen, achter elkaar. Wageningen mist er één, maar zijn keeper Gerrit van Elst stopt twee DWV-penalty’s. Daarop overhandigt Lotsy de bijbehorende cup aan Wageningen-captain Job Jansen en ‘Karel de Kerel’ zegt er olijk bij: ‘Neem de beker, vul en ledig hem.’

Teleurstelling bij PSV in 2001 als het de tanden stuk bijt op FC Twente-keeper Sander Boschker.

1949

Ook de bekerfinale van het jaar er op wordt, in Eindhoven, vanaf de stip beslecht. Op zaterdag 11 juni 1949 verslaat Quick 1888 uit Nijmegen Helmondia (na een 1-1 eindstand) bij het penaltyschieten: twee uit drie om één uit drie. De kranten besteden er nauwelijks aandacht aan, de bekerfinale valt in het niet bij de op zondag de twaalfde gespeelde interland Denemarken-Nederland. Die wordt met 2-1 gewonnen dankzij doelpunten van Abe Lenstra en uitblinker Faas Wilkes.

1964

Piet Vogels is op donderdagavond 14 mei 1964 de Limburgse bekerheld wanneer hij namens Fortuna’54 in Eindhoven de strafschoppen van Henk Houwaart en Piet de Zoete van ADO stopt. Ditmaal nemen de finalisten, die elkaar met 0-0 in evenwicht hebben gehouden, elk vijf strafschoppen. Dat gebeurt nog steeds niet om en om, maar eerst werkt ADO z’n portie van vijf af, waarna van Fortuna alleen de Joegoslaaf Alex Petakovic mist (naast).

2001

De volgende bekerfinale met een strafschoppenontknoping laat 37 jaar op zich wachten. In 2001 komen FC Twente en PSV niet tot scoren in de Rotterdamse Kuip, die al een tijdje het vaste podium voor de eindstrijd is. Sander Boschker maakt vervolgens de blits door bij een achterstand van 3-1 achter elkaar de pingels van John de Jong, collega-keeper Ronald Waterreus en Joonas Kolkka onschadelijk te maken. Daardoor wint Twente met 4-3.

Deze knal in de kruising van Gerald Sibon in 2009 betekent de 5-4 en de enige Friese bekerzege ooit.

2007

Op 6 mei 2007 gaat het tussen Ajax en AZ na een 1-1 eindstand lange tijd zonder missers gelijk op. Uiteindelijk keert Maarten Stekelenburg in de achtste ronde de inzet van Ryan Donk en flikt Edgar Davids z’n laatste kunstje voor Ajax door er 8-7 van te maken.

2009

Was Sander Boschker in 2001 nog de killer van de penalty’s van PSV, op 17 mei 2009 tegen Heerenveen stopt de FC Twente-doelman er, na een in 2-2 geëindigde finale, niet één. En omdat Youssouf Hersi overschiet, betekent de knal in de kruising van Gerald Sibon 5-4 en de enige Friese bekerzege ooit.

Deze zes bekerfinales werden beslecht door strafschoppen

1948: Wageningen-DWV 0-0 (2-1)
1949: Quick 1888-Helmondia 1-1 (2-1)
1964: Fortuna’54-ADO 0-0 (4-3)
2001: FC Twente-PSV 0-0 (4-3)
2007: Ajax-AZ 1-1 (8-7)
2009: sc Heerenveen-FC Twente 2-2 (5-4)

Een misser van Ryan Donk in 2007 kost AZ de kop tegen Ajax.

Lees ook
Overig

SANTOS presenteert:
DIEGO MARADONA

Nog een paar weken en dan verschijnt DIEGO MARADONA, de veelbesproken docufilm van Oscarwinnaar Asif Kapadia (SENNA, AMY) over de opkomst en ondergang van Diego Armando Maradona. Wij hebben ’m alvast mogen zien en we kunnen verklappen: het is 125 minuten lang genieten geblazen van nog niet eerder vertoonde beelden. In aanloop naar de bioscooppremière toert SANTOS langs filmhuizen in Breda, Utrecht en Rotterdam met een speciale preview van de film.
Reconstructie

EK 1992:
(G)een goed stel

Waarom werden onze idolen van 1988 eigenlijk maar één keer Europees kampioen? Daar moesten we reconstructie-expert Auke Kok maar eens in laten duiken, bedachten we. Met behoorlijk ontnuchterende gevolgen.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Retro
Jackie

SANTOS houdt van nu, maar ook heel erg van vroeger. Dus toen we een nummer gingen maken over vrouwen en voetbal, leek het ons tof om een OranjeLeeuwin te hijsen in onze favoriete voetbalshirts van weleer. En wie konden we daarvoor nu beter vragen dan Jackie Groenen, de spelbepaler van het Nederlands elftal met een voorliefde voor al wat retro is?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

America
first

In het beloofde land blijft mannenvoetbal steken in de marge, terwijl de Amerikaanse vrouwen op alle fronten de baas zijn. Nergens voetballen meer vrouwen, nergens zijn meer voetbalheldinnen, nergens meer WK-titels. Maar inmiddels hijgt de concurrentie uit alle windstreken in de nek. Blijft de grootste ook de beste?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Hollen, inhouden, stilstaan,
schijnbeweging, draaien
en wegwezen

Wilfried de Jong belooft plechtig Lieke Martens niet langer te vergelijken. Niet met Arjen Robben, niet met een eekhoorn, niet met Johan Cruijff. “De tijd is aangebroken dat vrouwen (en mannen) in het voetbal moeten proberen om, al is het maar een beetje, Lieke Martens te worden.”
SANTOS #08: MESSI'S MISSIE

De dribbelkunst van
Lionel Messi
volgens Jan Mulder

Probeer de ongeëvenaarde dribbelkunst van Lionel Andrés Messi eens groots te duiden, vroeg SANTOS aan Jan Mulder. Dat lukte met verve, al vond Jan zelf van niet. “Messi heeft ons dribbels geschonken die je met de uitvinding van Johannes Gutenberg, en Laurens Janszoon Coster zo u wilt, niet kunt duiden aan de nabestaanden van SANTOS-lezers. Je moet het hebben gezien.”