Shirtje kijken: Feyenoord

Woord: Floor Wesseling
Gepost: 18-04-2019
Grafisch ontwerper en voetbalshirtprofessor Floor Wesseling duikt voor SANTOS zo nu en dan een bijzonder shirt op uit zijn eindeloze verzameling. Vandaag is dat het iconische Feyenoord-thuisshirt met Gouden Gids voorop, uit de vroege jaren 80. Een in vrijwel alle opzichten historisch exemplaar. “Ik heb ’m gekocht als cadeautje voor een vriend, maar misschien houd ik ’m wel zelf.”

Beeld: Marques Malacia

Het ontwerp

“Dit shirt dateert uit een voor voetbalshirts revolutionair tijdperk. Tot in de jaren 70 waren de shirts veelal gemaakt van wol, vanaf de jaren 80 werd dat polyester en katoen. Daardoor is dit van de binnenkant lekker zacht en van de buitenkant mooi glimmend. Alleen was de polyester in die jaren nog niet van superkwaliteit en dat merk je wel. Als je hierin gaat sporten, is je shirt al vlug zeiknat van het zweet. Dat maakt voor de vormgeving niet veel uit natuurlijk. Die vind ik echt prachtig, heel veel klassieker dan dit shirt zijn ze niet gemaakt. Er is eigenlijk maar één detail dat daarvan afwijkt: het kraagje. Dat had volgens goed Feyenoord-gebruik harlekijn moeten zijn; links wit en rechts rood, zoals je bij de V-hals wel ziet. Maar goed, dat mag de pret niet drukken wat mij betreft.”

Het detail

“Dit shirt is onlosmakelijk verbonden met het seizoen 1983-1984, toen Johan Cruijff neerstreek in Rotterdam en Feyenoord kampioen maakte, maar met dit exemplaar is iets speciaals aan de hand. Dit shirt dateert namelijk al uit het seizoen daarvoor, toen Feyenoord in de slotfase van de competitie overstapte van adidas naar Puma – dat kon toen kennelijk zomaar. Dat kun je zien aan het inmiddels totaal verwassen Puma-logo: dat werd er in 1983 op gezeefdrukt; een seizoen later werd het gestikt. Verder zijn de ontwerpen exact hetzelfde. Dat maakt dit niet alleen het shirt van Cruijff, maar óók dat van Willem van Hanegem, die er in 1983 zijn laatste wedstrijden als Feyenoorder in speelde. Te gek detail, toch?”

De geschiedenis

“Ook historisch: in deze periode kwam de shirtsponsoring op en Gouden Gids was de eerste shirtsponsor van Feyenoord. Als ontwerper krijg ik een beetje jeuk van dat rood-wit en dan dat goud voorop. Dat ziet er gewoon heel raar uit. Tegelijkertijd vind ik het ook erg vet, al is dat misschien uit nostalgische overwegingen. Ik begon in die tijd voetbal te kijken, Cruijff en Gullit waren mijn grote helden... Met dit shirt is voor mij persoonlijk voetbal begonnen.”

Dit is niet alleen het shirt van Cruijff, maar óók dat van Willem van Hanegem.
Floor Wesseling
Trivia

“Voor verzamelaars zijn deze shirts de krenten in de pap, absoluut, maar dat ik ’m in mijn bezit heb gekregen, is eigenlijk meer geluk dan wijsheid. Ik kwam ’m namelijk tegen op een Engelse website en besloot ’m te kopen als cadeautje voor een vriend. Ik was alleen iets te gretig en bleek per ongeluk een kindershirt te hebben gekocht, maar toen ik contact opnam met de mensen achter die website, bleken ze óók nog een volwassenenmaatje te hebben liggen.”

“Ja, online bestellen is wel een gok natuurlijk, maar er zijn trucjes om de neppers eruit te filteren. Ik kijk altijd naar de labels bijvoorbeeld, maar ook naar het materiaal en de stiksels. En ik overleg vaak met andere verzamelaars. Hoe ik in dit geval weet dat het om een origineel exemplaar gaat? De stiksels van de Gouden Gids-lap! Dat is oude draad, bovendien zie je aan de steken dat het mensenwerk is. Dan weet je: dit is een echte, geen goedkope namaak uit een fabriek. Ik ben er trouwens nog niet uit of ik ’m wel cadeau ga doen, daarvoor vind ik ’m eigenlijk te mooi. Misschien houd ik ’m wel zelf.”

Floor Wesseling is grafisch ontwerper en eigenaar van Studio Wesseling. Voorheen werkte hij bij Nike, waarvoor hij onder meer het shirt ontwierp waarin Oranje speelde op het WK 2014. Klik hier voor eerdere afleveringen van deze rubriek.
Lees ook
SANTOS #14: Engeland special

De keeper, de kopbal,
de redding, de hond
en de duik

Ze mogen zich voor van alles op de borst kloppen, maar de beste voetballer aller tijden komt niet uit Engeland. De beste doelman wellicht wel. Of in ieder geval: de keeper met de meest legendarische save(s) aller tijden. Wilfried de Jong over Gordon Banks (1937-2019), de doelman die net zo gemakkelijk een zwerfhond klemvast nam als een kopbal van Pelé uit zijn goal ranselde.
SANTOS #14: Engeland special

De meest eigenwijze club van Engeland

De kleine non-league club Lewes FC overleefde een bijna-faillissement en geldt tegenwoordig als een voorbeeld voor andere clubs. Hoe? Door alles nét even anders te doen dan de rest. “We zijn niet tegendraads om het tegendraads zijn. We willen gewoon het goede doen.”
SANTOS SPECIAL: 100 JAAR BEKERVOETBAL

Ooit winnen
wij ’m

Voor iedere supporter van een kleine club is de KNVB Beker de heilige graal, een obsessie, de ultieme beloning voor jarenlange trouw. Totdat je – zoals bijna altijd – roemloos wordt uitgeschakeld. Dan wil je er acuut niets meer van weten, van die verdomde beker. Een essay van Sjoerd Mossou.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Being
Hélène
Hendriks

Ze is geliefd in de voetbalwereld, FOX-verslaggeefster en Veronica-presentatrice Hélène Hendriks, zo blijkt tijdens een lange avond meelopen door Zwolle. Maar toch ook weer niet bij iedereen. “Als ik negatieve opmerkingen niet moeiteloos van me kon laten afglijden, zou ik echt een zwaar leven hebben.”
Reportage

Op pad met
lotingkoning
Heinrich Welling

Eigenlijk is Heinrich Welling competitieplanner en coördinator wedstrijdzaken bij de KNVB, maar Nederland kent hem als de snordragende ‘baas der balletjes’ tijdens bekerlotingen. Hij doet ze overal in het land, ook voor jeugdcups, ruim twintig keer per seizoen. “Roep het maar lekker hard, Mathijs!”
SANTOS #05: SING WHEN YOU'RE WINNING

Hij is een vriend
van Van Swieten

Een goed spreekkoor is bij voorkeur droogkomisch, makkelijk mee te zingen en een tikkeltje infantiel. Het perfecte tribuneliedje ontstaat spontaan, het valt niet voor te koken of te regisseren. Sjoerd Mossou op zoek naar de ziel en rafelrandjes van het Nederlandse spreekkoor.