Shirtje kijken: Feyenoord

Woord: Floor Wesseling
Gepost: 18-04-2019
Grafisch ontwerper en voetbalshirtprofessor Floor Wesseling duikt voor SANTOS zo nu en dan een bijzonder shirt op uit zijn eindeloze verzameling. Vandaag is dat het iconische Feyenoord-thuisshirt met Gouden Gids voorop, uit de vroege jaren 80. Een in vrijwel alle opzichten historisch exemplaar. “Ik heb ’m gekocht als cadeautje voor een vriend, maar misschien houd ik ’m wel zelf.”

Beeld: Marques Malacia

Het ontwerp

“Dit shirt dateert uit een voor voetbalshirts revolutionair tijdperk. Tot in de jaren 70 waren de shirts veelal gemaakt van wol, vanaf de jaren 80 werd dat polyester en katoen. Daardoor is dit van de binnenkant lekker zacht en van de buitenkant mooi glimmend. Alleen was de polyester in die jaren nog niet van superkwaliteit en dat merk je wel. Als je hierin gaat sporten, is je shirt al vlug zeiknat van het zweet. Dat maakt voor de vormgeving niet veel uit natuurlijk. Die vind ik echt prachtig, heel veel klassieker dan dit shirt zijn ze niet gemaakt. Er is eigenlijk maar één detail dat daarvan afwijkt: het kraagje. Dat had volgens goed Feyenoord-gebruik harlekijn moeten zijn; links wit en rechts rood, zoals je bij de V-hals wel ziet. Maar goed, dat mag de pret niet drukken wat mij betreft.”

Het detail

“Dit shirt is onlosmakelijk verbonden met het seizoen 1983-1984, toen Johan Cruijff neerstreek in Rotterdam en Feyenoord kampioen maakte, maar met dit exemplaar is iets speciaals aan de hand. Dit shirt dateert namelijk al uit het seizoen daarvoor, toen Feyenoord in de slotfase van de competitie overstapte van adidas naar Puma – dat kon toen kennelijk zomaar. Dat kun je zien aan het inmiddels totaal verwassen Puma-logo: dat werd er in 1983 op gezeefdrukt; een seizoen later werd het gestikt. Verder zijn de ontwerpen exact hetzelfde. Dat maakt dit niet alleen het shirt van Cruijff, maar óók dat van Willem van Hanegem, die er in 1983 zijn laatste wedstrijden als Feyenoorder in speelde. Te gek detail, toch?”

De geschiedenis

“Ook historisch: in deze periode kwam de shirtsponsoring op en Gouden Gids was de eerste shirtsponsor van Feyenoord. Als ontwerper krijg ik een beetje jeuk van dat rood-wit en dan dat goud voorop. Dat ziet er gewoon heel raar uit. Tegelijkertijd vind ik het ook erg vet, al is dat misschien uit nostalgische overwegingen. Ik begon in die tijd voetbal te kijken, Cruijff en Gullit waren mijn grote helden... Met dit shirt is voor mij persoonlijk voetbal begonnen.”

Dit is niet alleen het shirt van Cruijff, maar óók dat van Willem van Hanegem.
Floor Wesseling
Trivia

“Voor verzamelaars zijn deze shirts de krenten in de pap, absoluut, maar dat ik ’m in mijn bezit heb gekregen, is eigenlijk meer geluk dan wijsheid. Ik kwam ’m namelijk tegen op een Engelse website en besloot ’m te kopen als cadeautje voor een vriend. Ik was alleen iets te gretig en bleek per ongeluk een kindershirt te hebben gekocht, maar toen ik contact opnam met de mensen achter die website, bleken ze óók nog een volwassenenmaatje te hebben liggen.”

“Ja, online bestellen is wel een gok natuurlijk, maar er zijn trucjes om de neppers eruit te filteren. Ik kijk altijd naar de labels bijvoorbeeld, maar ook naar het materiaal en de stiksels. En ik overleg vaak met andere verzamelaars. Hoe ik in dit geval weet dat het om een origineel exemplaar gaat? De stiksels van de Gouden Gids-lap! Dat is oude draad, bovendien zie je aan de steken dat het mensenwerk is. Dan weet je: dit is een echte, geen goedkope namaak uit een fabriek. Ik ben er trouwens nog niet uit of ik ’m wel cadeau ga doen, daarvoor vind ik ’m eigenlijk te mooi. Misschien houd ik ’m wel zelf.”

Floor Wesseling is grafisch ontwerper en eigenaar van Studio Wesseling. Voorheen werkte hij bij Nike, waarvoor hij onder meer het shirt ontwierp waarin Oranje speelde op het WK 2014. Klik hier voor eerdere afleveringen van deze rubriek.
Lees ook
Overig

SANTOS presenteert:
DIEGO MARADONA

Nog een paar weken en dan verschijnt DIEGO MARADONA, de veelbesproken docufilm van Oscarwinnaar Asif Kapadia (SENNA, AMY) over de opkomst en ondergang van Diego Armando Maradona. Wij hebben ’m alvast mogen zien en we kunnen verklappen: het is 125 minuten lang genieten geblazen van nog niet eerder vertoonde beelden. In aanloop naar de bioscooppremière toert SANTOS langs filmhuizen in Breda, Utrecht en Rotterdam met een speciale preview van de film.
Reconstructie

EK 1992:
(G)een goed stel

Waarom werden onze idolen van 1988 eigenlijk maar één keer Europees kampioen? Daar moesten we reconstructie-expert Auke Kok maar eens in laten duiken, bedachten we. Met behoorlijk ontnuchterende gevolgen.
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Retro
Jackie

SANTOS houdt van nu, maar ook heel erg van vroeger. Dus toen we een nummer gingen maken over vrouwen en voetbal, leek het ons tof om een OranjeLeeuwin te hijsen in onze favoriete voetbalshirts van weleer. En wie konden we daarvoor nu beter vragen dan Jackie Groenen, de spelbepaler van het Nederlands elftal met een voorliefde voor al wat retro is?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

America
first

In het beloofde land blijft mannenvoetbal steken in de marge, terwijl de Amerikaanse vrouwen op alle fronten de baas zijn. Nergens voetballen meer vrouwen, nergens zijn meer voetbalheldinnen, nergens meer WK-titels. Maar inmiddels hijgt de concurrentie uit alle windstreken in de nek. Blijft de grootste ook de beste?
SANTOS #11: HUP VROUWEN

Hollen, inhouden, stilstaan,
schijnbeweging, draaien
en wegwezen

Wilfried de Jong belooft plechtig Lieke Martens niet langer te vergelijken. Niet met Arjen Robben, niet met een eekhoorn, niet met Johan Cruijff. “De tijd is aangebroken dat vrouwen (en mannen) in het voetbal moeten proberen om, al is het maar een beetje, Lieke Martens te worden.”
SANTOS #08: MESSI'S MISSIE

De dribbelkunst van
Lionel Messi
volgens Jan Mulder

Probeer de ongeëvenaarde dribbelkunst van Lionel Andrés Messi eens groots te duiden, vroeg SANTOS aan Jan Mulder. Dat lukte met verve, al vond Jan zelf van niet. “Messi heeft ons dribbels geschonken die je met de uitvinding van Johannes Gutenberg, en Laurens Janszoon Coster zo u wilt, niet kunt duiden aan de nabestaanden van SANTOS-lezers. Je moet het hebben gezien.”